جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا
این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده» توضیح می‌دهد چگونه شبکه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند. مهران فتحی در این تحلیل نشان می‌دهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطاف‌پذیری و امنیت داده است.
ادامه مطلب

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود
این مقاله با واکاوی پرونده بانک آینده، یکی از نمادین‌ترین بحران‌های بانکی ایران را تحلیل می‌کند. مهران فتحی نشان می‌دهد که این بحران صرفاً مالی نیست، بلکه بازتاب شکست نهادی در شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد است. از ادغام سیاسی مؤسسات غیرمجاز تا خلق سودهای موهوم و نجات‌های پنهان، نظام بانکی به شبکه‌ای از بانک‌های زامبی تبدیل شده است که بقا در آن، به‌جای اصلاح، با انکار ممکن می‌شود.
ادامه مطلب

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری
از کنفرانس برتون‌وودز تا جنگ‌های مالی قرن بیست‌ویکم، این مقاله روایت شکل‌گیری و افول هژمونی دلار را دنبال می‌کند؛ تحلیلی از نظم پترو‌دلار، امتیاز گزاف آمریکا و آینده نظام پولی جهانی.
ادامه مطلب

تئوری‌های اقتصاد جهانی

تئوری‌های اقتصاد جهانی
این مقاله با نگاهی تحلیلی به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، از مالتوس تا رومر، نشان می‌دهد که مسئلهٔ اصلی بشر نه کمبود منابع، بلکه ناتوانی در سازمان‌دهی نهادهاست. مهران فتحی استدلال می‌کند که بحران جهانی امروز، تداوم همان «لحظهٔ مالتوسی» است؛ اما این بار نه از زمین و غله، بلکه از ظرفیت نهادی دولت‌ها. مقاله، در پایان، با مقایسهٔ شمال و جنوب جهانی، شکاف میان جمعیت و نهاد را به‌عنوان خط گسل اصلی آیندهٔ اقتصاد جهانی معرفی می‌کند.
ادامه مطلب

ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران

ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران
این مقاله اثر فعال‌سازی مکانیسم ماشه را بر اقتصاد ایران از دو منظر بررسی می‌کند: شوک‌های کوتاه‌مدت—افزایش نرخ ارز، جهش تورم، کاهش صادرات نفت و تشدید ریسک کشوری—و پیامدهای بلندمدت شامل رکود ساختاری، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و تغییر جهت‌گیری ژئوپلیتیکی منطقه. همچنین سه سناریوی آینده، از تشدید بحران تا بازگشت به مذاکره، تحلیل شده است.
ادامه مطلب

توسعه اقتصادی و پارادوکس بی‌ثباتی سیاسی: بازخوانی انتقادی نظریه هانتینگتون

توسعه اقتصادی و پارادوکس بی‌ثباتی سیاسی: بازخوانی انتقادی نظریه هانتینگتون
این نوشتار نشان می‌دهد که رشد اقتصادی به‌خودی‌خود ضامن ثبات سیاسی نیست. با تکیه بر نظریه هانتینگتون و پژوهش‌های تطبیقی، توضیح داده می‌شود چگونه توسعه بدون نهادسازی، مطالبات اجتماعی را افزایش می‌دهد اما ظرفیت حکومت برای مدیریت آن ثابت می‌ماند؛ وضعیتی که به بی‌ثباتی، نارضایتی و بحران مشروعیت منجر می‌شود.
ادامه مطلب

وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد

وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد
در دهه‌های اخیر، بسیاری از کشورها حتی پیش از آن‌که واقعاً صنعتی شوند، وارد فاز «صنعت‌زدایی» شده‌اند. در این مقاله، با تکیه بر نمونه‌هایی مانند ایران، هند و برزیل، توضیح می‌دهم صنعت‌زدایی زودهنگام چگونه شکل می‌گیرد، چه پیامدهایی برای طبقه کارگر، نابرابری و رشد بلندمدت دارد و چرا بدون یک «سیاست صنعتی نسل دوم» نمی‌توان از این تله گریخت.
ادامه مطلب

گذار از پارادایم رشد: بازتعریف اقتصاد برای تاب‌آوری در عصر بحران‌های سیستمیک

گذار از پارادایم رشد: بازتعریف اقتصاد برای تاب‌آوری در عصر بحران‌های سیستمیک
جهان امروز با زنجیره‌ای از بحران‌ها – از تغییرات اقلیمی و پاندمی تا نابرابری و بی‌ثباتی ژئوپلیتیک – روبه‌رو است؛ بحران‌هایی که نشان می‌دهند پارادایم سنتی رشد مبتنی بر GDP و سود کوتاه‌مدت دیگر کار نمی‌کند. این مقاله با نقد اقتصاد نئوکلاسیک، رویکردهایی مانند اقتصاد چرخشی، سرمایه‌داری ذی‌نفعان و شاخص‌های ESG را به‌عنوان نقشه راه گذار به اقتصادی پایدار و تاب‌آور معرفی می‌کند.
ادامه مطلب

نوشته های اخیر

دسته بندی ها