ایران پس از دو جنگ مستقیم با اسرائیل و آمریکا، با پرسشی بنیادین روبه‌روست: آیا توان تحمیل خسارت، به معنای جلوگیری از حمله است؟ این مقاله با مفهوم «بمب اتم به‌مثابه بیمه‌ای با فرانشیز بالا»، بازدارندگی هسته‌ای و محدودیت‌های آن را می‌سنجد؛ تجربه آستانه‌نشینی ایران، مسئله اعتماد به توافق‌ها، نقش ذی‌نفعان داخلی و پنج مسیر سیاستی را بررسی می‌کند. نتیجه این است که دوام یک راهبرد الزاماً به معنای تأمین امنیت شهروندان نیست؛ ارزیابی آن باید هم بقای ساختار سیاسی و تمامیت سرزمینی را ببیند، هم رفاه و آینده اقتصادی مردم را.

ادامه مطلب

جنگ می‌تواند جامعه را فقیرتر کند، بی‌آنکه تصمیم حاکمان تغییر کند. این مقاله نشان می‌دهد هزینه چگونه از مسیر انتخابات و کنگره در آمریکا و از راه فشار بر منابع و انسجام قدرت در ایران وارد محاسبه سیاسی می‌شود. تورم چگونه برای حکومت زمان می‌خرد؟ چرا آمادگی یک طرف برای مذاکره، گاهی طرف دیگر را به ادامه فشار ترغیب می‌کند؟ تجربه برجام چه درسی درباره امکان توافق و دشواری حفظ آن دارد؟ معیار نهایی، کاهش خطر جنگ و حفظ توان جامعه ایران برای زندگی و بازسازی است.

ادامه مطلب

دلار ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی و وام ارزان برای مردمی که زیر فشار گرانی‌اند، وعده‌ی جذابی است. اما پایین‌آمدن نرخ رسمی چه زمانی به خرید ارزان‌تر می‌رسد؟ این مقاله طرح ۲۴ ماده‌ای «اقتصاد مقاومتی» را از همین‌جا بررسی می‌کند: ارز لازم از کجا می‌آید، وام به چه کسانی می‌رسد و اگر تورم ادامه پیدا کند، چه بر سر پس‌انداز مردم می‌آید؟ با مثال‌های عددی و مرور تجربه‌های ایران و چند کشور دیگر، نشان می‌دهد فاصله‌ی میان قیمت اعلام‌شده و دسترسی واقعی چگونه به سهمیه و امتیاز تبدیل می‌شود. در پایان هم راه‌های دیگری برای حمایت از تولید و معیشت پیشنهاد می‌کند.

ادامه مطلب

آن بچه‌های مهربان کجا رفتند؟ یادتان هست جمعه‌هایی را که خانه‌ها پر از مهمان بود و یک استکان چای و شیرینی کشمشی برای خوشحال بودنمان کافی بود؟ ما همان بچه‌هایی بودیم که برای تنهایی هاچ غصه می‌خوردیم و نگران سرنوشت حنا بودیم. چه بر سر آن مهربانی‌ها آمد؟ در پادکست تازه‌ام، از جمعه‌های دهه شصت می‌گویم، از صمیمیت‌هایی که کم‌رنگ شدند و از اینکه هنوز هم می‌توانیم دوباره کنار هم بودن را یاد بگیریم. شاید نتوانیم زندگی را ساده کنیم، اما می‌توانیم دوست داشتن را این‌قدر پیچیده نکنیم.

ادامه مطلب

شاه می‌توانست امتیاز بدهد، اما چه چیزی دوام امتیازهایش را تضمین می‌کرد؟ این مقاله از روایت «سقوط بهشت» اندرو اسکات کوپر آغاز می‌کند و با بررسی اسناد تاریخی، نقش تمرکز قدرت، درآمد نفت و ضعف نهادهای مستقل را در تنگ‌شدن راه‌های سازش می‌کاود. رفت‌وبرگشت اصلاحات از شهریور تا آبان ۱۳۵۷ و سرگذشت دولت بختیار نشان می‌دهند چرا وعدهٔ تغییر با تردید روبه‌رو می‌شد. مقایسه با اسپانیا نیز روشن می‌کند که واگذاری قدرت چگونه می‌تواند به بقای سلطنت کمک کند؛ بی‌آنکه تفاوت‌های دو کشور یا نقش انتخاب‌های مخالفان نادیده بماند.

ادامه مطلب

اسرائیل در محیط نزدیک بر برتری نظامی و امکان مداخله تکیه می‌کند، در منطقه به دنبال همکاری و نفوذ است و در برابر قدرت‌های بزرگ ناچار می‌شود رفتار خود را با محدودیت‌های آنها تنظیم کند. آیا این تفاوت‌ها از الگویی منسجم در سیاست اسرائیل خبر می‌دهند؟ این مقاله با بررسی چارچوب پیشنهادی الای رتیگ و ایتان شامیر، رابطه میان قدرت، آزادی عمل و امنیت پایدار را دنبال می‌کند. پرونده‌های غزه، لبنان، سوریه، توافق‌های ابراهیم و روابط با آمریکا نشان می‌دهند که هر تصمیم، علاوه بر دستاورد فوری، بر امکانات و محدودیت‌های آینده نیز اثر می‌گذارد.

ادامه مطلب

سکوت همیشه یک معنا ندارد. گاهی انسانی برای حفظ نان و امنیت زندگی‌اش سکوت می‌کند و گاهی دیگری برای حفظ دوستی، موقعیت یا امتیازی که از قدرت گرفته است، چشم بر رنج دیگران می‌بندد. در این جستار، از اعتماد میان دوستان و آزار زنان در محیط کار تا بی‌کیفرمانی و مناسبات قدرت پیش می‌روم و به پرسشی می‌رسم که پاسخ‌دادن به آن چندان آسان نیست: سکوت من از چه چیزی محافظت می‌کند و هزینه‌اش را چه کسی می‌پردازد؟

ادامه مطلب

«ضریب اکتبر» روایتی از چهار دهه تقاطع ایران و انتخابات آمریکاست؛ از بحران گروگان‌های ۱۹۸۰ تا عملیات نفوذ، غزه و جنگ ۲۰۲۶. مقاله نشان می‌دهد وزن سیاسی ایران در آمریکا همیشه از «نقشه» تهران نمی‌آید. گاهی ساختار انتخابات آمریکا و موقعیت ایران در گره‌های امنیت و انرژی، یک هزینه بیرونی را درست در زمانی حساس به مسئله‌ای داخلی تبدیل می‌کنند. یافته اصلی، شکاف میان وضوح قصد و وضوح اثر است: جایی که قصد روشن‌تر است، اثر انتخاباتی سخت‌تر اندازه‌گیری می‌شود؛ و جایی که اثر آشکارتر است، قصد کمتر قابل اثبات است.

ادامه مطلب

بحث ناترازی انرژی معمولا میان دو گزاره خلاصه می‌شود: انرژی ارزان است و مردم زیاد مصرف می‌کنند. اما میان قیمت و مصرف، مجموعه‌ای از عوامل ساختاری قرار دارد؛ از فناوری خودرو و فرسودگی ناوگان تا کیفیت سوخت، ساختمان، تجهیزات و نحوه توزیع انرژی. این مقاله با تفکیک «فعالیت» از «شدت انرژی» نشان می‌دهد که اصلاح قیمت ضروری می‌تواند باشد، اما صورت‌حساب ناترازی زمانی کامل است که سهم انتخاب مصرف‌کننده و سهم تصمیم سیاست‌گذار هر دو قابل اندازه‌گیری و حسابرسی باشند.

ادامه مطلب

اقتصاد ایران هنوز کار می‌کند؛ بانک‌ها بازند، کالا در بازار هست، بنزین عرضه می‌شود و کارخانه‌ها تولید می‌کنند. اما ادامه کار یک اقتصاد الزاماً به معنای بالا بودن ظرفیت تاب‌آوری آن نیست. ممکن است ثبات امروز با کاهش قدرت خرید خانوار، تعویق سرمایه‌گذاری، مصرف ذخایر، افزایش بدهی یا انتقال هزینه به بخش‌های دیگر خریداری شده باشد. این مقاله با بررسی خانوار، ارز، نفت، گاز، برق، بانک، بودجه و سرمایه‌گذاری می‌پرسد اقتصاد ایران در نیمه دوم ۱۴۰۵ چه مقدار ظرفیت برای جذب شوک بعدی دارد و هزینه این تاب‌آوری بر دوش چه کسانی قرار می‌گیرد.

ادامه مطلب