جغرافیایِ انزوا ، مرگِ جغرافیا یا بن‌بستِ دیجیتال؟

۱۱ اسفند ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد_ایران ، ژئواکونومی ، توسعه_پایدار ، اتصال_دیجیتال ، زنجیره_ارزش_جهانی
جغرافیایِ انزوا ، مرگِ جغرافیا یا بن‌بستِ دیجیتال؟
در این مقاله مرجع، مفهوم کلاسیک «مزیت جغرافیایی ایران» به چالش کشیده می‌شود. استدلال محوری این است که در قرن ۲۱، جغرافیا تنها زمانی «پول» می‌شود که «قابل قیمت‌گذاری» باشد. مهران فتحی با معرفی مدل «جغرافیای زامبی»، تبیین می‌کند که چگونه عقب‌ماندگی از زیرساخت‌های دیجیتال و لجستیک هوشمند، ایران را از یک هاب منطقه‌ای به یک «جزیره اقتصادی» تبدیل کرده است. این نوشتار، گذاری است از تحلیل‌های سنتی خاک‌محور به درک «اقتصاد اصطکاک» و ارائه نقشه راهی برای بازگشت به نقشه تجارت جهانی از مسیر «اعتماد دیجیتال».
ادامه مطلب

آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران

۱۰ آذر ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، تورم_ایران ، اقتصاد_ایران ، بانک_مرکزی ، نجات_بانکی ، ناترازی_بانکی ، صندوق_بازنشستگی ، اقتصاد_رانتی ، غلبه_مالی ، مالیات_پنهان ، اقتصاد_بقا ، بی_عدالتی_نسلی ، الیگارشی_اقتصادی ، سیاست_پولی ، سیاست_مالی ، ثبات_مالی ، تورم_ساختاری
آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران
در اقتصاد ایران، تورم فقط نتیجه سیاست‌های غلط نیست؛ ابزار بقاست. این مقاله با نگاهی مقایسه‌ای میان بحران مالی ۲۰۰۸ و نجات‌های مکرر در ایران نشان می‌دهد که چگونه خلق پول، زیان نهادهای رانتی را به جامعه منتقل می‌کند. مهران فتحی در این تحلیل سه سازوکار اصلی—«پدر بدهکار»، «پارتی‌بازی مالی» و «هزینه وفاداری»—را در اقتصاد سیاسی بقا تشریح کرده و راه گذار از نجات سیاسی به پاسخگویی اقتصادی را ترسیم می‌کند.
ادامه مطلب

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران

۲۸ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک دلارزدایی ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، طلا ، ریسک_ژئوپلیتیک ، فدرال_رزرو ، آینده_طلا ، بازار_طلا ، تحلیل_طلا ، اقتصاد_سیاسی_جهان ، نظم_دلاری ، DeDollarization ، BRICS ، بدهی_آمریکا ، تورم_جهانی ، بانک_های_مرکزی ، ذخایر_طلا ، دلاریزاسیون_ایران ، طلا_در_ایران ، بازار_ارز ، سرمایه_گذاری_طلا ، دارایی_ایمن ، SafeHaven
آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران
مقاله نشان می‌دهد چرا طلا در حال تبدیل شدن به شاخص بی‌اعتمادی جهانی است. سه نیروی کلیدی—بازده واقعی، بحران بدهی آمریکا و ژئوپلیتیک—روند قیمت جهانی طلا را شکل می‌دهند. سناریوهای ۳۸۰۰ تا ۸۰۰۰ دلاری طلا و اثر آن بر بازار ایران بررسی شده و توضیح داده می‌شود چرا در ایران وزن نرخ ارز در قیمت طلا بسیار بیشتر از اونس جهانی است.
ادامه مطلب

از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده

۱۹ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران نقدینگی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، اقتصاد_ایران ، نجات_بانکی ، سیاست_پولی ، تورم_ساختاری ، نظام_بانکی_ایران ، بانک_آینده ، ادغام_بانکی ، بحران_مؤسسات_مالی ، ورشکستگی_بانکی ، چاپ_پول ، خلق_پایه_پولی ، پایه_پولی ، تورم_مزمن ، سلطه_مالی ، Fiscal_Dominance ، بانک_مرکزی_ایران ، ریسک_سیستمی ، دارایی_سمی ، دارایی_منجمد ، صندوق_ضمانت_سپرده‌ها ، بانک_بد ، اصلاح_نظام_بانکی
از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده
این مقاله با محوریت پرونده بانک آینده، نشان می‌دهد چگونه الگوی تکرارشونده «زیان خصوصی، نجات عمومی» از دوران مؤسسات مالی تا امروز، نظام بانکی ایران را به گروگان سلطه مالی و خلق پول پرقدرت تبدیل کرده است. با اتکا به صورت‌های مالی و داده‌های بانک مرکزی، سه سناریوی ادغام و اثر تورمی هر کدام بر پایه پولی برآورد شده و پیامدهایی چون تشدید اخلاق خطر، تضعیف اعتماد سپرده‌گذاران و انحراف مأموریت بانک مرکزی تبیین می‌شود. در پایان، بر لزوم استقرار چارچوب انحلال کنترل‌شده بانکی و شفافیت تصمیمات نجات مالی تأکید می‌گردد.
ادامه مطلب

ایران بدون میانه؛ مرگ آرام طبقه متوسط

۱۶ آبان ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، نابرابری ، ایران_بدون_میانه ، طبقه_متوسط ، سقوط_طبقه_متوسط ، فروپاشی_اجتماعی ، بحران_معیشت ، رانت ، رانت_خواری ، الیگارشی ، شکاف_طبقاتی ، شکاف_نسلی ، مسکن ، اجاره_نشینی ، بیکاری ، مهاجرت ، اعتماد_اجتماعی ، نهادهای_مدنی ، شایسته_سالاری ، عدالت_اقتصادی ، اصلاحات_ساختاری ، مالیات_بر_عایدی_سرمایه ، مالیات_ثروت ، ثبات_پولی ، استقلال_بانک_مرکزی ، کسب_وکارهای_کوچک ، دانش_بنیان ، آموزش ، معلم ، حکمرانی_اقتصادی ، بازسازی_اعتماد
ایران بدون میانه؛ مرگ آرام طبقه متوسط
«ایران بدون میانه» روایت سقوط ستون عقلانیت است؛ جایی که طبقهٔ متوسط، موتور ثبات و گفت‌وگو، در فرسایشی آرام فرو می‌پاشد. این مقاله با داده‌های اقتصادی و تحلیل اجتماعی، زلزله‌ای را شرح می‌دهد که از تورم و رانت آغاز شد و به بحران اعتماد انجامید.
ادامه مطلب

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود

۰۵ آبان ۰۴ جامعه، فرهنگ و روان سیاست تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، نظام_بانکی_ایران ، بانک_آینده ، تحلیل_اقتصادی ، بحران_بانکی ، اعتماد_عمومی ، اصلاح_نهادی ، شفافیت_مالی ، فساد_ساختاری ، زیر_پوست_اقتصاد ، MoralHazard ، ZombieBanking ، BankResolution
بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود
این مقاله با واکاوی پرونده بانک آینده، یکی از نمادین‌ترین بحران‌های بانکی ایران را تحلیل می‌کند. مهران فتحی نشان می‌دهد که این بحران صرفاً مالی نیست، بلکه بازتاب شکست نهادی در شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد است. از ادغام سیاسی مؤسسات غیرمجاز تا خلق سودهای موهوم و نجات‌های پنهان، نظام بانکی به شبکه‌ای از بانک‌های زامبی تبدیل شده است که بقا در آن، به‌جای اصلاح، با انکار ممکن می‌شود.
ادامه مطلب

چرا تورم ایران رشد را می‌کُشد؟

۰۵ مهر ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر سرمایه_گذاری ، تورم ، اقتصاد_ایران ، بانک_مرکزی ، سیاست_پولی ، سیاست_مالی ، چاپ_پول ، استقلال_بانک_مرکزی ، اعتماد_عمومی ، IranEconomy ، رشد_اقتصادی ، خط_قرمز_تورم ، ظرفیت_شکستنی ، رکود_تورمی ، حکمرانی_مالی ، کسری_بودجه ، انتظارات_تورمی ، نوسان_ارز ، فرار_سرمایه ، بهره‌وری ، ثبات_قیمت ، بودجه_دولت ، شفافیت_بودجه ، رشد_پایدار ، توسعه_اقتصادی ، Inflation ، EconomicGrowth
چرا تورم ایران رشد را می‌کُشد؟
تورم در ایران فقط افزایش قیمت نیست؛ نقطه‌ای است که از آن به بعد اقتصاد توان تحمل ندارد. این مقاله نشان می‌دهد چرا از آستانه ۲۰ درصد به بعد، رشد اقتصادی می‌میرد و چگونه «ظرفیت شکستنی» اقتصاد ایران هر شوک کوچک را به بحران بزرگ تبدیل می‌کند.
ادامه مطلب

ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران

۳۱ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، ژئوپلیتیک ، تحریم ، ماشه_روی_شقیقه_اقتصاد_ایران ، مکانیسم_ماشه ، تحریم_های_شورای_امنیت ، تحریم_های_آمریکا ، تحریم_و_معیشت ، صادرات_نفت ، نرخ_ارز ، سرمایه_گذاری_خارجی ، هژمونی_دلار ، نظم_جدید_جهانی ، ایران_و_روسیه ، ایران_و_اروپا ، جنگ_ارزی ، سناریوهای_اقتصاد_ایران
ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران
این مقاله اثر فعال‌سازی مکانیسم ماشه را بر اقتصاد ایران از دو منظر بررسی می‌کند: شوک‌های کوتاه‌مدت—افزایش نرخ ارز، جهش تورم، کاهش صادرات نفت و تشدید ریسک کشوری—و پیامدهای بلندمدت شامل رکود ساختاری، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و تغییر جهت‌گیری ژئوپلیتیکی منطقه. همچنین سه سناریوی آینده، از تشدید بحران تا بازگشت به مذاکره، تحلیل شده است.
ادامه مطلب

تاثیر تفاهم کوتاه‌مدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی

۲۳ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک سرمایه_گذاری ، دلار ، اقتصاد_ایران ، بازار_ارز ، تحلیل_اقتصادی ، نرخ_ارز ، سناریوهای_اقتصاد_ایران ، تفاهم_ایران_و_آژانس ، مکانیزم_ماشه ، ریسک_سیاسی ، بازار_سرمایه_ایران ، بورس_تهران ، توافق_هسته_ای ، ریسک_سیستماتیک
تاثیر تفاهم کوتاه‌مدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی
این مقاله توضیح می‌دهد تفاهم ایران و آژانس چگونه یک شوک مثبت موقت در بازار ارز و سرمایه ایجاد کرد، اما به دلیل ماهیت مشروط و نزدیک بودن ضرب‌الاجل مکانیزم ماشه، نمی‌تواند روندهای کلان اقتصادی را تغییر دهد. واکنش آنی دلار، واگرایی صنایع بورسی، و سه سناریوی آینده اقتصاد ایران تحلیل شده است.
ادامه مطلب

وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد

۲۰ مرداد ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، تحلیل_اقتصادی ، توسعه_اقتصادی ، صنعت_زدایی_زودهنگام ، وقتی_صنعت_پیش_از_بلوغ_می_میرد ، صنعت_زدایی ، تله_درآمد_متوسط ، صنعت_ایران ، بیماری_هلندی ، سیاست_صنعتی ، مهران_فتحی ، IranPoliticalEconomy ، EconomicDevelopment
وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد
در دهه‌های اخیر، بسیاری از کشورها حتی پیش از آن‌که واقعاً صنعتی شوند، وارد فاز «صنعت‌زدایی» شده‌اند. در این مقاله، با تکیه بر نمونه‌هایی مانند ایران، هند و برزیل، توضیح می‌دهم صنعت‌زدایی زودهنگام چگونه شکل می‌گیرد، چه پیامدهایی برای طبقه کارگر، نابرابری و رشد بلندمدت دارد و چرا بدون یک «سیاست صنعتی نسل دوم» نمی‌توان از این تله گریخت.
ادامه مطلب