وقتی قانون برای همه یکسان نیست

وقتی قانون برای همه یکسان نیست
قاعده‌گریزی را معمولاً به فرهنگ یا اخلاق فردی نسبت می‌دهند، اما آیا این توضیح کافی است؟ این مقاله استدلال می‌کند که بسیاری از رفتارهای روزمره، از شکستن صف تا فرار مالیاتی و رانت‌جویی، محصول یک نظم نهادی‌اند که در آن قانون برای همه به یک شکل اجرا نمی‌شود. با بهره‌گیری از مفاهیم تعادل اجتماعی، اعتماد، دولت رانتی و نظم دسترسی محدود، مقاله نشان می‌دهد چگونه بی‌اعتمادی و مصونیت صاحبان قدرت، نقض قواعد را به انتخابی عقلانی تبدیل می‌کند و چرا اصلاح پایدار از مقیدسازی قدرت آغاز می‌شود، نه از موعظه اخلاقی به شهروندان.
ادامه مطلب

شکاف میان آمار و سفره؛ چرا تورم رسمی همه واقعیت را نمی‌گوید؟

شکاف میان آمار و سفره؛ چرا تورم رسمی همه واقعیت را نمی‌گوید؟
این مقاله نشان می‌دهد که تورم رسمی، هرچند از نظر آماری درست است، اما تمام واقعیت زندگی مردم را توضیح نمی‌دهد. میانگین شاخص قیمت مصرف‌کننده، فشار نامتقارن خوراک، مسکن، درمان، آموزش و فرسایش توان پس‌انداز را پنهان می‌کند. در نتیجه، سیاست‌گذاری بر پایه این میانگین، از واقعیت معیشت دهک‌های پایین عقب می‌ماند و شکاف میان روایت رسمی و تجربه زیسته مردم را عمیق‌تر می‌کند
ادامه مطلب

ملت آینه‌دار، حاکم خودشیفته

ملت آینه‌دار، حاکم خودشیفته
این مقاله می‌کوشد رابطه میان ساختار قدرت با ویژگی‌های خودشیفته‌وار و الگوهای مهرطلبانه در فرهنگ سیاسی ایران را توضیح دهد. متن نشان می‌دهد چگونه این چرخه فقط روانی نیست، بلکه بر بستر اقتصاد سیاسی رانتی بازتولید می‌شود. با تحلیل رخدادهای دی ۱۴۰۴، مقاله استدلال می‌کند که جامعه ایران وارد مرحله‌ای تازه از آگاهی شده، اما این بیداری هنوز با ضعف سازماندهی، منجی‌طلبی و ترس از فروپاشی روبه‌روست. نتیجه نهایی، تبیین راهی برای گذار از اطاعت فرساینده به بلوغ سیاسی و استقلال جمعی است.
ادامه مطلب

ایران میان فرسودگی حکومت و فقدان بدیل

ایران میان فرسودگی حکومت و فقدان بدیل
این مقاله می‌کوشد مسئله ایران امروز را فراتر از دوگانه‌های رایج «پادشاهی یا جمهوری» صورت‌بندی کند. بحث اصلی این است که ایران فقط با فرسودگی نظم موجود روبه‌رو نیست، بلکه با فقدان یک بدیل نهادمند، کم‌هزینه و قابل اعتماد نیز مواجه است. متن نشان می‌دهد چرا بحران حکمرانی، ضعف اپوزیسیون، اقتصاد سیاسی ترس، ابهام در گذار و فقدان قرارداد قدرت، جامعه را در میانه تعلیق تاریخی نگه داشته‌اند؛ وضعیتی که در آن نفی حکومت هنوز به اعتماد به جانشین تبدیل نشده است.
ادامه مطلب

سازش، بقا یا مقاومت؟

سازش، بقا یا مقاومت؟
این مقاله می‌پرسد وقتی شکاف میان دولت و ملت از سطح نارضایتی سیاسی عبور می‌کند و به تجربه‌ای از انقیاد و بی‌افقی می‌رسد، جامعه چگونه میان بقا، سازش و مقاومت انتخاب می‌کند. متن با بررسی فرسایش مشروعیت، نقش ماشین سرکوب، ترس جمعی از فروپاشی و درس‌های تاریخی فرانسه اشغالی، نشان می‌دهد که مسئله فقط هزینه تغییر نیست؛ تداوم وضع موجود نیز هزینه‌ای سنگین و گاه ویرانگر دارد.
ادامه مطلب

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران
این مقاله به واکاوی پدیده «کوتاه‌مدت‌گرایی اجباری» در ایران می‌پردازد. تورم مزمن با تبدیل پس‌انداز به یک خطای استراتژیک، افق زمانی شهروندان را فشرده کرده و «لذت آنی» یا خرید کالاهای بادوام را به منطقی‌ترین واکنش برای بقا تبدیل کرده است. نویسنده با کالبدشکافی نرخ تنزیل زمانی و تحلیل گسست در قرارداد اجتماعی، نشان می‌دهد که چگونه این عقلانیت فردی در نهایت به یک ویرانی جمعی و توقف انباشت سرمایه مولد منجر می‌شود؛ فرآیندی که از آن به عنوان «انقلاب ناامیدی» یاد می‌شود.
ادامه مطلب

فاشیسم؛ از حافظه تاریخی تا تکنیک اعمال قدرت

فاشیسم؛ از حافظه تاریخی تا تکنیک اعمال قدرت
فاشیسم بیش از آنکه یک تصویر تاریخی باشد، یک متدولوژی برای اعمال قدرت است؛ تکنیکی که در آن «ارادهٔ عریان» جایگزین «اقناع عقلانی» می‌شود. این مقاله استدلال می‌کند که جایگزینی نهادها با زور، اگرچه در کوتاه‌مدت توهم نظم ایجاد می‌کند، اما در بلندمدت از طریق سه مکانیسمِ «نااطمینانی سیستماتیک»، «افزایش هزینه‌های مبادله» و «حذف تخصص»، باعث فرار سرمایه و زوال کیفیت حکمرانی می‌شود. ما نشان می‌دهیم چرا گران‌ترین کالای تاریخ، نظمی است که بر چماق استوار باشد.
ادامه مطلب

جهلِ مسلح به دانش، وقتی دانایی ابزار ندیدن می‌شود

جهلِ مسلح به دانش، وقتی دانایی ابزار ندیدن می‌شود
این مقاله از یک تجربه شخصی آغاز می‌شود: مواجهه با افرادی باسواد و اهل تحلیل که در برابر جنایت آشکار، نه از سر ناآگاهی بلکه با اتکا به نظریه و استدلال سکوت یا توجیه می‌کنند. متن با مفهوم «جهل مسلح به دانش» توضیح می‌دهد چگونه دانایی می‌تواند به ابزار ندیدن بدل شود. با روایت جدال سارتر و کامو، و با ارجاع به آرنت و روان‌شناسی شناختی، مقاله نشان می‌دهد مشکل فقط یک ایدئولوژی خاص نیست، بلکه فروپاشی قوه داوری در دل عقلانیت هویتی است.
ادامه مطلب

هجدهم برومرِ ایرانی: از «بن‌بست دموکراسی» تا «تمنای دیکتاتورِ مصلح»

هجدهم برومرِ ایرانی: از «بن‌بست دموکراسی» تا «تمنای دیکتاتورِ مصلح»
برجسته‌شدن نمادهای پهلوی‌محور در بخشی از گفتار اعتراضی الزاماً «انتخاب برنامه‌ای» نیست؛ اغلب سازوکاری برای هماهنگی کم‌هزینه در محیط پرریسک و بی‌سازمان است. مقاله با ترکیب مارکس (احضار گذشته)، لاکلائو (دالّ تهی) و منطق نقطه کانونی نشان می‌دهد چگونه ائتلاف نفی شکل می‌گیرد، چرا «نام» از «طرح» جلو می‌زند، و چرا این مسیر می‌تواند به تمنای لویاتان و تله واگذاری عاملیت ختم شود.
ادامه مطلب

جهش ژنتیک در میدان مین ،مانیفست بقای کسب‌وکارهای ایرانی در اقتصاد محاصره

جهش ژنتیک در میدان مین ،مانیفست بقای کسب‌وکارهای ایرانی در اقتصاد محاصره
این مقاله نشان می‌دهد چرا وضعیت امروز کسب‌وکارهای ایرانی صرفاً بحران یا رکود تورمی نیست، بلکه ورود به «اقتصاد محاصره» است؛ جایی که اختلال در اینترنت، پرداخت، تأمین و تصمیمات ناگهانی، مسیر معامله را شکننده می‌کند. راه‌حل، ساختن سیستم ادامه‌کار است: شناسایی نقاط شکست، افزونگی در گلوگاه‌ها، سوئیچ ۴۸ ساعته، قلعه‌سازی ترازنامه، بازطراحی فروش بر پایه اعتماد و همدلی، و ایجاد قرارداد اجتماعی جدید برای نیروی انسانی.
ادامه مطلب