چرا ترمز تورم کار نمی‌کند؟ داستانِ گروگان‌گیری بانک مرکزی

۱۵ آذر ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران تورم ، ایران ، اقتصاد_سیاسی ، سیاست_پولی ، ثبات_مالی ، سلطه_مالی ، بدهی_دولتی ، سرکوب_مالی ، اوراق_دولتی ، ریسک_قدرت_خرید ، مدیریت_دارایی ، بازارهای_جهانی
چرا ترمز تورم کار نمی‌کند؟ داستانِ گروگان‌گیری بانک مرکزی
وقتی بدهی دولت‌ها به آستانه‌های حساس می‌رسد، بانک مرکزی میان دو بد گرفتار می‌شود: تورم بالاتر یا تشدید بحران بدهی و بی‌ثباتی مالی. این متن نشان می‌دهد چگونه در چنین رژیمی، افزایش نرخ بهره می‌تواند بازارها را متلاطم کند، چرا دولت‌ها به سرکوب مالی مدرن تکیه می‌کنند، و چگونه سپرده و اوراق دولتی ممکن است از نظر نکول امن باشند اما از نظر حفظ قدرت خرید نه. در پایان، سه دسته دارایی برای تاب‌آوری در برابر تورم ساختاری معرفی می‌شود.
ادامه مطلب

زنگ‌های خطر در اقتصاد ۱۴۰۴: از اوراق ۴۰ درصدی تا دلار ۱۲۰ هزار تومانی

۱۴ آذر ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد ایران ، نرخ ارز ، کسری بودجه ، انتظارات تورمی ، رکود تورمی ، اقتصاد ۱۴۰۴ ، پاییز ۱۴۰۴ ، بازار بدهی ، اخزا ، نرخ بهره ، بنزین ، اقتصاد شخصی ، حفظ قدرت خرید
زنگ‌های خطر در اقتصاد ۱۴۰۴: از اوراق ۴۰ درصدی تا دلار ۱۲۰ هزار تومانی
پاییز ۱۴۰۴ را باید از پنجره بازار بدهی دید؛ جایی که اخزای ۴۰ درصدی خبر از اضطراب مالی و فرسایش سرمایه‌گذاری می‌دهد. هم‌زمان، دلار ۱۲۰ هزار تومانی زیر فشار شکاف تورمی و ریسک سیاسی حرکت می‌کند و بحث بنزین به‌عنوان سیگنال حکمرانی، انتظارات را تیزتر می‌سازد. همگرایی این سه ضلع می‌تواند رکود تورمی را تشدید کند. راهبرد بقا در این شرایط، کنترل سهم ریال، تقدم خریدهای ضروری و بازنگری در منطق سرمایه‌گذاری با توجه به نرخ بدون ریسک است.
ادامه مطلب

بحران دریای سرخ، تورم وارداتی و اقتصاد تحت محاصره

۱۴ آذر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک سلطه مالی ، اقتصاد ایران ، تحریم اقتصادی ، بحران دریای سرخ ، تورم وارداتی ، لجستیک جهانی ، تنگه باب‌المندب ، غلات و کالاهای اساسی ، دارو و تجهیزات پزشکی ، قطعات خودرو ، اقتصاد تحت محاصره
بحران دریای سرخ، تورم وارداتی و اقتصاد تحت محاصره
بحران دریای سرخ فقط مسیر کشتی‌ها را عوض نکرده؛ یک «رژیم جدید هزینه لجستیک» در اقتصاد جهانی ساخته که کف هزینه حمل و بیمه را بالا برده است. در ایرانِ تحت تحریم و سلطه مالی، این شوک به‌جای یک نوسان موقت، به ضریب‌افزای ساختاری تورم وارداتی تبدیل می‌شود و مستقیماً بر قیمت و دسترسی به دارو، غلات و قطعات صنعتی اثر می‌گذارد. این مقاله با مدل مفهومی و سناریوهای عددی ساده، نشان می‌دهد چرا سیاست‌گذاری اقتصادی ۱۴۰۴–۱۴۰۶ ناچار است این متغیر را به‌عنوان پارامتر ساختاری بپذیرد.
ادامه مطلب

از هم‌بستگی تا سلاح‌سازی نقدینگی

۱۲ آذر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک ژئوپولیتیک مالی ، تجزیه نظم مالی ، دلار و یوان ، طلا و بیت‌کوین ، اقتصاد سیاسی پول ، بلوک‌های مالی جهان ، آینده‌پژوهی اقتصادی
از هم‌بستگی تا سلاح‌سازی نقدینگی
نظم مالی جهانی در حال فروپاشی شبکه‌ای است. از سلاح‌سازی سوئیفت تا تجزیه نقدینگی و بازگشت طلا، این مقاله نشان می‌دهد چگونه دلار، یوان و کریپتو آینده قدرت را بازتعریف می‌کنند.
ادامه مطلب

پایان انقباض بزرگ و آغاز عصر «تسلط مالی»

۱۱ آذر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک ناترازی انرژی ، اقتصاد سیاسی ، فدرال رزرو ، بازارهای جهانی ، تسلط مالی ، سیاست پولی آمریکا ، انقباض کمی ، ترازنامه فد ، بحران بدهی آمریکا ، شاخص دلار ، طلا ، بیت کوین ، سناریوهای اقتصاد جهانی ، نفت و کامودیتی‌ها ، بازار ارز ایران ، دلار نیما ، نرخ بهره در ایران ، بورس تهران ، سهام صادرات‌محور ، استراتژی سرمایه‌گذاری ، فرسایش پول فیات
پایان انقباض بزرگ و آغاز عصر «تسلط مالی»
توقف برنامه انقباض ترازنامه فدرال رزرو در سطح حدود ۶/۵ تریلیون دلار فقط یک خبر فنی نیست؛ نشانه رسیدن نظام مالی آمریکا به سقف تحمل خود و تقویت «تسلط مالی» دولت بدهکار بر سیاست پولی است. این مقاله با تشریح نقش RRP و ذخایر بانکی، سه سناریوی ۱۲ تا ۲۴ ماهه برای دلار، طلا، بیت‌کوین و نفت ترسیم می‌کند و اثر آن را بر بازار ارز، نرخ بهره و بورس تهران و استراتژی سبد دارایی سرمایه‌گذار ایرانی توضیح می‌دهد.
ادامه مطلب

آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران

۱۰ آذر ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، تورم_ایران ، اقتصاد_ایران ، بانک_مرکزی ، نجات_بانکی ، ناترازی_بانکی ، صندوق_بازنشستگی ، اقتصاد_رانتی ، غلبه_مالی ، مالیات_پنهان ، اقتصاد_بقا ، بی_عدالتی_نسلی ، الیگارشی_اقتصادی ، سیاست_پولی ، سیاست_مالی ، ثبات_مالی ، تورم_ساختاری
آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران
در اقتصاد ایران، تورم فقط نتیجه سیاست‌های غلط نیست؛ ابزار بقاست. این مقاله با نگاهی مقایسه‌ای میان بحران مالی ۲۰۰۸ و نجات‌های مکرر در ایران نشان می‌دهد که چگونه خلق پول، زیان نهادهای رانتی را به جامعه منتقل می‌کند. مهران فتحی در این تحلیل سه سازوکار اصلی—«پدر بدهکار»، «پارتی‌بازی مالی» و «هزینه وفاداری»—را در اقتصاد سیاسی بقا تشریح کرده و راه گذار از نجات سیاسی به پاسخگویی اقتصادی را ترسیم می‌کند.
ادامه مطلب

طلای ۲۰۲۵؛ از شوک قیمتی تا دکترین جدید بانک‌های مرکزی

۰۸ آذر ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران طلای ۲۰۲۵ ، دکترین ذخایر ارزی ، بانک‌های مرکزی ، بازار طلا, بازل ۳ ، ذخایر طلا ، یورو و طلا ، ایران و طلا ، رفع تعهد ارزی با طلا ، سبد دارایی خانوار ، نظم پسادلاری ، اقتصاد سیاسی طلا
طلای ۲۰۲۵؛ از شوک قیمتی تا دکترین جدید بانک‌های مرکزی
سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در تاریخ طلاست؛ قیمت از حدود ۲۷۰۰ تا نزدیکی ۴۴۰۰ دلار جهش کرده و بانک‌های مرکزی سه سال پیاپی بیش از هزار تن در سال طلا خریده‌اند. در این مقاله، با زبان ساده اما داده‌محور، توضیح می‌دهیم چرا طلا از یورو در ذخایر جهانی عبور کرده، با بازل ۳ و رفتار چین و ذخایر سایه گره خورده و چگونه به «پول موازی خاموش» نظم پسادلاری تبدیل شده است؛ و در نهایت، این تحولات برای سیاست ذخایر ایران و تصمیم‌های سرمایه‌گذار خرد در ۱۴۰۴ چه معنایی دارد.
ادامه مطلب

 شوک سوم بنزین

۰۷ آذر ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد سیاسی ایران ، طبقه متوسط ایران ، اصلاح قیمت سوخت ، یارانه پنهان انرژی ، شوک سوم بنزین ، بنزین سه نرخی ، قیمت بنزین ۱۴۰۴ ، رژیم قیمتی شناور ، ناترازی بودجه دولت ، ناترازی بنزین ، صندوق‌های بازنشستگی ، قرارداد اجتماعی انرژی
 شوک سوم بنزین
از ۱۵ آذر ۱۴۰۴، بنزین در ایران رسماً سه‌نرخی شد و نرخ سوم با سازوکار «بازبینی فصلی» وارد بازی شد. این تغییر فقط یک عدد جدید روی تابلوی پمپ‌بنزین نیست، بلکه نشانه اعتراف دولت به بن‌بست مدل «خرید محبوبیت با انرژی ارزان» است. این مقاله نشان می‌دهد نظام سه‌نرخی چگونه به سه ناترازی بزرگ (بنزین، بودجه، صندوق‌ها) گره خورده، چه سناریوهایی پیش‌روی اقتصاد و جامعه قرار می‌دهد و کدام طبقات هزینه اصلی این جراحی را می‌پردازند.
ادامه مطلب

سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟

۰۶ آذر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک صلح اوکراین ، جنگ روسیه و اوکراین ، اقتصاد سیاسی بازسازی ، بازار نفت ، کامودیتی‌ها ، چین و اقتصاد جهانی ، نظم مالی جهانی ، دلارزدایی ، سلطه مالی ، سرمایه‌گذاری ژئوپلیتیک
سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟
روایت غالب این است که با صلح اوکراین، ریسک ژئوپلیتیک تمام می‌شود و بازارها نفس راحتی می‌کشند؛ نفت ارزان می‌شود، طلا سقوط می‌کند و یک «مارشال پلن» جدید موتور کامودیتی‌ها را روشن می‌کند. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی توضیح می‌دهد چرا این تصویر، یک سراب است: روسیه همین حالا هم نفتش را در بازار می‌فروشد، بازسازی اوکراین اسیر ظرفیت نهادی و معمای تأمین مالی است، طلا به بدهی و سلطه مالی واکنش نشان می‌دهد نه فقط به جنگ، و بدون چین، ابرچرخه جدیدی در کامودیتی‌ها شکل نمی‌گیرد. نتیجه: در دوران پساجنگ، به‌جای Follow the Money باید دنبال تضمین‌های سیاسی و قراردادهای با پشتوانه نهادی رفت.
ادامه مطلب

جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی

۰۵ آذر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک بازار نفت ، اقتصاد سیاسی ، ایران ، جنگ غزه ، ژئواکونومیک ، جنگ اسرائیل ، امنیت انرژی ، فدرال رزرو ، تجزیه ژئواکونومیک ، بازارهای جهانی ، کشتیرانی ، باب‌المندب ، خاورمیانه ، نظم انرژی
جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی
این مقاله یک تحلیل عمیق از جنگ دوم غزه–اسرائیل و پیامدهای ژئواکونومیک آن ارائه می‌دهد؛ از امنیت انرژی و بحران کشتیرانی تا اثرات آن بر بازارهای مالی، سیاست پولی آمریکا و اقتصاد سیاسی ایران. متن نشان می‌دهد چگونه این جنگ می‌تواند آغازگر نظم جدیدی در امنیت انرژی و زنجیره‌های تأمین جهان باشد.
ادامه مطلب