آناتومی بی‌مصرف‌سازی جغرافیا

آناتومی بی‌مصرف‌سازی جغرافیا
این مقاله نشان می‌دهد مسئله ایران، از دست دادن یک «هارتلند واقعی» نیست، بلکه گذار از توهم جغرافیایی به وضعیت «فضای خالی» در نظم شبکه‌ای جهان است. با تحلیل ژئواکونومی جریان‌محور، مقاله توضیح می‌دهد چگونه حذف دیجیتال، مالی و نهادی ایران، جغرافیا را از دارایی به بدهی استراتژیک تبدیل کرده و هزینه بازگشت را به‌صورت غیرخطی افزایش داده است.
ادامه مطلب

ایران میان فرسودگی حکومت و فقدان بدیل

ایران میان فرسودگی حکومت و فقدان بدیل
این مقاله می‌کوشد مسئله ایران امروز را فراتر از دوگانه‌های رایج «پادشاهی یا جمهوری» صورت‌بندی کند. بحث اصلی این است که ایران فقط با فرسودگی نظم موجود روبه‌رو نیست، بلکه با فقدان یک بدیل نهادمند، کم‌هزینه و قابل اعتماد نیز مواجه است. متن نشان می‌دهد چرا بحران حکمرانی، ضعف اپوزیسیون، اقتصاد سیاسی ترس، ابهام در گذار و فقدان قرارداد قدرت، جامعه را در میانه تعلیق تاریخی نگه داشته‌اند؛ وضعیتی که در آن نفی حکومت هنوز به اعتماد به جانشین تبدیل نشده است.
ادامه مطلب

سازش، بقا یا مقاومت؟

سازش، بقا یا مقاومت؟
این مقاله می‌پرسد وقتی شکاف میان دولت و ملت از سطح نارضایتی سیاسی عبور می‌کند و به تجربه‌ای از انقیاد و بی‌افقی می‌رسد، جامعه چگونه میان بقا، سازش و مقاومت انتخاب می‌کند. متن با بررسی فرسایش مشروعیت، نقش ماشین سرکوب، ترس جمعی از فروپاشی و درس‌های تاریخی فرانسه اشغالی، نشان می‌دهد که مسئله فقط هزینه تغییر نیست؛ تداوم وضع موجود نیز هزینه‌ای سنگین و گاه ویرانگر دارد.
ادامه مطلب

سقوطِ غولِ نفتی؛ وقتی «پدربزرگِ بخشنده» طلبکار می‌شود

سقوطِ غولِ نفتی؛ وقتی «پدربزرگِ بخشنده» طلبکار می‌شود
دوران توزیع رانت و انرژی ارزان به پایان رسیده است. در این مقاله نشان می‌دهیم که چگونه دولت با بروز ناترازی‌های فیزیکی، از یک «توزیع‌گر» به یک «استخراج‌گر» تغییر ماهیت داده است. قطعی برق صنایع، تورم پنهان و انتقال بدهی به بانک‌ها، مکانیسم‌هایی هستند که هزینه‌ی این گذار را از جیب جامعه و فعالان اقتصادی می‌پردازند. برای جلوگیری از فرسایش تولید و بازگشت به مسیر توسعه، به سه گام فوری نیازمندیم: شفافیت بودجه‌ای، اصلاح هوشمند قیمت‌ها و توقف استقراض بانکی.
ادامه مطلب

آتش‌بس بدون حل تعارض

آتش‌بس بدون حل تعارض
این مقاله توضیح می‌دهد که بحران میان ایران، آمریکا و اسرائیل فقط یک درگیری نظامی بر سر پرونده هسته‌ای یا موشک نیست، بلکه به ماهیت ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، ساختار قدرت درونی آن، نقش سپاه، فرسایش جامعه ایران و منطق اقتصاد سیاسی انرژی گره خورده است. متن نشان می‌دهد که حتی اگر آتش‌بس رخ دهد، تعارض اصلی می‌تواند باقی بماند و در نهایت مسیر محتمل‌تر، نه بازگشت به ثبات پایدار، بلکه فرسایش تدریجی ساختاری است که این بحران را بازتولید می‌کند.
ادامه مطلب

کسب‌وکارِ آشوب: ذی‌نفعان تورم و سد اصلاحات ساختاری

کسب‌وکارِ آشوب: ذی‌نفعان تورم و سد اصلاحات ساختاری
تورم مزمن فقط گرانی نیست؛ یک نظم اقتصاد سیاسی است که در آن ثروت بیشتر از مسیر «استخراج ارزش» (رانت، دسترسی، شکاف‌ها) جابه‌جا می‌شود تا «خلق ارزش». مقاله چهار کانال کسب‌وکار آشوب را توضیح می‌دهد: آربیتراژ قیمتی، آربیتراژ اطلاعاتی، انحصار و مجوز، و انتقال ریسک. سپس با لنز انتخاب عمومی نشان می‌دهد چرا ذی‌نفعان سازمان‌یافته هزینه اصلاحات را بالا می‌برند و چرا مردم، با وجود قربانی بودن، ناخواسته در بازتولید آشوب گرفتار می‌شوند. پایان مقاله نقشه اصلاحات ضدکانالی و پیش‌شرط‌های گذار به ثبات را ارائه می‌کند.
ادامه مطلب

از مقاومت تا رسالت: چگونه آخرالزمان‌گرایی، صلح را در جمهوری اسلامی پرهزینه می‌کند

از مقاومت تا رسالت: چگونه آخرالزمان‌گرایی، صلح را در جمهوری اسلامی پرهزینه می‌کند
این مقاله استدلال می‌کند که مسئله جمهوری اسلامی فقط تعارض منافع با اسرائیل و آمریکا نیست، بلکه وجود یک «سقف ایدئولوژیک» است که صلح پایدار را به تهدیدی علیه هویت انقلابی و مشروعیت سیاسی نظام تبدیل می‌کند. متن با عبور از سید قطب، شریعتی، ادبیات مهدوی، کتاب «سقوط اسرائیل» و گفتار رسمی نظام، نشان می‌دهد چگونه دشمن از سطح رقیب سیاسی به «شر متافیزیکی» ارتقا یافته و چرا هر مذاکره‌ای در چنین ساختاری موقت و شکننده می‌شود.
ادامه مطلب

آناتومی بلعیده شدن منابع عمومی

آناتومی بلعیده شدن منابع عمومی
خصوصی‌سازی قرار بود دولت را کوچک و سفره مردم را بزرگ کند، اما در میانه راه به «تیول‌داری نوین» تبدیل شد. در این مقاله، با کالبدشکافی مسیر «بدهی تا واگذاری»، فاش می‌کنیم که چگونه دارایی‌های استراتژیک ملی به ابزار تسویه‌حساب‌های مالی تبدیل شده‌اند. با بررسی ۶ نشانه عملیاتی افت کارایی و تحلیل نقش مخرب ناترازی صندوق‌های بازنشستگی، این متن ۵ راهکار کلیدی از جمله «اهلیت کارکردی» و «حق فسخ مشروط» را برای خروج از این انسداد ساختاری پیشنهاد می‌دهد.
ادامه مطلب

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران
این مقاله به واکاوی پدیده «کوتاه‌مدت‌گرایی اجباری» در ایران می‌پردازد. تورم مزمن با تبدیل پس‌انداز به یک خطای استراتژیک، افق زمانی شهروندان را فشرده کرده و «لذت آنی» یا خرید کالاهای بادوام را به منطقی‌ترین واکنش برای بقا تبدیل کرده است. نویسنده با کالبدشکافی نرخ تنزیل زمانی و تحلیل گسست در قرارداد اجتماعی، نشان می‌دهد که چگونه این عقلانیت فردی در نهایت به یک ویرانی جمعی و توقف انباشت سرمایه مولد منجر می‌شود؛ فرآیندی که از آن به عنوان «انقلاب ناامیدی» یاد می‌شود.
ادامه مطلب

جغرافیایِ انزوا ، مرگِ جغرافیا یا بن‌بستِ دیجیتال؟

جغرافیایِ انزوا ، مرگِ جغرافیا یا بن‌بستِ دیجیتال؟
در این مقاله مرجع، مفهوم کلاسیک «مزیت جغرافیایی ایران» به چالش کشیده می‌شود. استدلال محوری این است که در قرن ۲۱، جغرافیا تنها زمانی «پول» می‌شود که «قابل قیمت‌گذاری» باشد. مهران فتحی با معرفی مدل «جغرافیای زامبی»، تبیین می‌کند که چگونه عقب‌ماندگی از زیرساخت‌های دیجیتال و لجستیک هوشمند، ایران را از یک هاب منطقه‌ای به یک «جزیره اقتصادی» تبدیل کرده است. این نوشتار، گذاری است از تحلیل‌های سنتی خاک‌محور به درک «اقتصاد اصطکاک» و ارائه نقشه راهی برای بازگشت به نقشه تجارت جهانی از مسیر «اعتماد دیجیتال».
ادامه مطلب