اسپینوزا در منبرهای تهران

اسپینوزا در منبرهای تهران
این مقاله توضیح می‌دهد چگونه «دینِ تسکینی» در ایران از دلِ یک تغییر پارادایم (فقه→الهیات)، به کمک منطق پلتفرم‌ها (دینِ بی‌اصطکاک، فروپاشی بافتار) و با ویترین‌های رسانه‌ای، به صورت یک تجربه دینی جدید بازتولید می‌شود.
ادامه مطلب

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود
این مقاله با واکاوی پرونده بانک آینده، یکی از نمادین‌ترین بحران‌های بانکی ایران را تحلیل می‌کند. مهران فتحی نشان می‌دهد که این بحران صرفاً مالی نیست، بلکه بازتاب شکست نهادی در شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد است. از ادغام سیاسی مؤسسات غیرمجاز تا خلق سودهای موهوم و نجات‌های پنهان، نظام بانکی به شبکه‌ای از بانک‌های زامبی تبدیل شده است که بقا در آن، به‌جای اصلاح، با انکار ممکن می‌شود.
ادامه مطلب

تورم مزمن در اقتصاد ایران: روایت فروپاشی نهادی و بازسازی اعتماد عمومی

تورم مزمن در اقتصاد ایران: روایت فروپاشی نهادی و بازسازی اعتماد عمومی
تورم در ایران فقط یک پدیده‌ی اقتصادی نیست؛ بازتاب فروپاشی نهادی و بحران اعتماد میان دولت و مردم است. مهران فتحی در این مقاله، با اتکا به نظریه‌ی «سلطه مالی»، ناترازی بانکی، پولی‌سازی کسری بودجه و دلاریزه‌شدن جامعه را به‌عنوان حلقه‌های یک زنجیره‌ی خودتولیدگر توضیح می‌دهد. او در پایان تأکید می‌کند که مهار تورم، از بازسازی اعتماد آغاز می‌شود، نه از تغییر نرخ بهره.
ادامه مطلب

پرونده یک چرخش فکری: بیژن عبدالکریمی، از نقد قدرت تا شائبه همسویی

پرونده یک چرخش فکری: بیژن عبدالکریمی، از نقد قدرت تا شائبه همسویی
تحول فکری بیژن عبدالکریمی—از نقد ایدئولوژی و دفاع از تفکر هایدگری تا مواضع سیاسی اخیر—به یکی از بحث‌برانگیزترین چرخش‌های روشنفکری در ایران تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی، ریشه‌های این تغییر را در سه سطح بررسی می‌کند: تحولات گفتمانی، فشارهای ساختاری، و نقش مفهوم «امر ملی» در دستگاه فکری او.
ادامه مطلب

بازار توافقی ارز در ایران؛ شفافیت یا تورم مضاعف؟

بازار توافقی ارز در ایران؛ شفافیت یا تورم مضاعف؟
سیاست تعمیق بازار توافقی ارز تلاش تازه‌ای برای شفاف‌سازی نظام ارزی ایران است. حذف نرخ‌های چندگانه، کاهش رانت و تقویت صادرات از مهم‌ترین مزایای آن است؛ اما در مقابل، خطر افزایش تورم، افت قدرت خرید مردم و تشدید فشارهای بودجه‌ای وجود دارد. این مقاله با بررسی تجربه کشورها و تحلیل دقیق ساختار اقتصادی ایران نشان می‌دهد که موفقیت این سیاست بدون اصلاحات بانکی، بودجه‌ای و نهادی پایدار ممکن نیست.
ادامه مطلب

ایران از منظر فوکو؛ قدرت، بدن و گفتمان در زندگی روزمره

ایران از منظر فوکو؛ قدرت، بدن و گفتمان در زندگی روزمره
این مقاله ایران معاصر را در پرتو نظریه‌های میشل فوکو تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد قدرت چگونه در بدن، نهادها و زبان جریان دارد. با تکیه بر مفاهیم کلیدی فوکو ــ قدرت/دانش، انضباط، زیست‌سیاست و گفتمان ــ پدیده‌هایی چون حجاب اجباری، نظام آموزشی، سازوکار سانسور، سیاست‌های کرونا و گفتمان‌های رسمی بررسی شده‌اند. نتیجه‌گیری مقاله تأکید می‌کند که قدرت در ایران نه فقط در دولت، بلکه در شبکه‌ای از هنجارها و نهادهای روزمره عمل می‌کند.
ادامه مطلب

بزرگ‌ترین ویروس فکری بشر؛ سوگیری تأییدی

بزرگ‌ترین ویروس فکری بشر؛ سوگیری تأییدی
سوگیری تأییدی یکی از بنیادی‌ترین خطاهای ذهن انسان است؛ خطایی که باعث می‌شود ما به‌جای مواجهه با حقیقت، تنها به‌دنبال تأیید باورهای قبلی خود بگردیم. این مقاله توضیح می‌دهد چرا این پدیده، صرفاً یک مشکل فردی نیست، بلکه ویروسی جمعی است که توان تحریف واقعیت، قطبی‌سازی جامعه، تضعیف علم، تخریب تصمیم‌گیری اقتصادی و انحراف سیاست‌گذاری را دارد. تحلیل حاضر با رویکرد روان‌شناختی، فلسفی و تاریخی، نشان می‌دهد سوگیری تأییدی چگونه به عقب‌ماندگی فردی و اجتماعی منجر می‌شود و چه راهکارهایی برای مهار آن وجود دارد.
ادامه مطلب

حقوق سهامداران خرد در برابر سهامداران نهادی در بازار سرمایه ایران

حقوق سهامداران خرد در برابر سهامداران نهادی در بازار سرمایه ایران
این مقاله به بررسی شکاف ساختاری میان سهامداران خرد و سهامداران نهادی در بازار سرمایه ایران می‌پردازد. با اتکا به داده‌های کدال، شاخص HHI و مطالعات موردی ایران‌خودرو، سایپا، فولاد مبارکه و بانک ملت، نشان داده می‌شود که تمرکز بالای قدرت رأی و عدم تقارن اطلاعاتی موجب حذف عملی سهامداران خرد از حکمرانی شرکتی شده است. مقاله ضمن تحلیل حقوقی ضعف ضمانت اجرا، تجربه ژاپن را به‌عنوان نمونه تطبیقی موفق معرفی کرده و راهکارهایی مانند ایجاد صندوق رأی خرد، اصلاح ساختار مجامع و تقویت اختیارات سازمان بورس را پیشنهاد می‌دهد.
ادامه مطلب

تحلیل جامع آزمون استرس اقتصاد انرژی ایران

تحلیل جامع آزمون استرس اقتصاد انرژی ایران
این مقاله با استفاده از داده‌های واقعی صادرات نفت ایران، اثر فعال‌سازی مکانیسم ماشه را در قالب آزمون استرس اقتصاد انرژی بررسی می‌کند. سه سناریوی پایه، بدبینانه و خوش‌بینانه مدل‌سازی شده و تأثیر آنها بر درآمدهای ارزی، کسری بودجه، نرخ ارز و تورم تحلیل می‌شود. در ادامه، مجموعه‌ای از راهکارهای کوتاه‌مدت برای مدیریت شوک ارزی و اصلاحات بلندمدت در حوزه قیمت‌گذاری انرژی و توسعه صادرات فرآورده‌ها ارائه می‌شود تا تاب‌آوری اقتصاد ایران افزایش یابد.
ادامه مطلب

آخرالزمان ایرانی

آخرالزمان ایرانی
«آخرالزمان ایرانی» تلاشی است برای بازخوانی نظریه پیتر تورچین درباره چرخه‌های فروپاشی تمدن‌ها و انطباق آن بر وضعیت کنونی ایران. مقاله نشان می‌دهد چگونه انباشت نخبگان، سقوط طبقه متوسط، تمرکز ثروت و بحران مشروعیت، ایران را به یک نقطه چرخشی تاریخی رسانده است. با استفاده از داده‌های اقتصادی و مقایسه با تجربه روم باستان، فرانسه پیش از انقلاب و آمریکا پیش از جنگ داخلی، این مقاله آینده احتمالی ایران را در سه سناریو—فروپاشی، بازترکیب یا تعلیق—تحلیل می‌کند و هشدار می‌دهد که مسیر آینده کشور بیش از هر زمان دیگری به اصلاحات نهادی و تصمیم نخبگان وابسته است.
ادامه مطلب