تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا

۰۸ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک اقتصاد_سیاسی ، جنگ_تجاری ، چین ، آمریکا ، ژئواکونومی ، تحلیل_اقتصادی ، وابستگی_متقابل ، اقتصاد_جهانی ، تحلیل_سیاسی ، توماس_پیکتی ، هنری_فارل ، تحلیل_راهبردی ، geoeconomics

این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده» توضیح می‌دهد چگونه شبکه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند. مهران فتحی در این تحلیل نشان می‌دهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطاف‌پذیری و امنیت داده است.

ادامه مطلب

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری

۰۳ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک مهران فتحی ، دلار ، اقتصاد_سیاسی ، سیاست_پولی ، طلا ، ژئوپلیتیک ، IMF ، آمریکا ، اقتصاد_جهانی ، برتون_وودز ، پترو_دلار ، تاریخ_اقتصاد ، ریچارد_نیکسون ، جان_مینارد_کینز ، بانک_جهانی ، مارشال_پلن ، نفت ، پول_فیات ، تاریخ_جهانی ، نظم_نوین_جهانی ، اقتصاد_بین‌الملل ، مقاله_تحلیلی ، دنیای_سرمایه

از کنفرانس برتون‌وودز تا جنگ‌های مالی قرن بیست‌ویکم، این مقاله روایت شکل‌گیری و افول هژمونی دلار را دنبال می‌کند؛ تحلیلی از نظم پترو‌دلار، امتیاز گزاف آمریکا و آینده نظام پولی جهانی.

ادامه مطلب

تئوری‌های اقتصاد جهانی

۰۱ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک نهادگرایی ، اقتصاد_سیاسی ، نابرابری ، اقتصاد_جهانی ، جمعیت ، بحران_نهادی ، تحلیل_استراتژیک ، اقتصادایران ، توسعه_پایدار ، اقتصاد_کلان ، آینده_پژوهی ، پنجره_جمعیتی ، سرمایه_انسانی ، رشد_درون_زا ، بیکاری_جوانان ، مهاجرت_نخبگان ، PoliticalEconomy ، Demography ، Capacity_Institutions ، InstitutionalCapacity ، PathDependency ، ResourceCurse ، GlobalEconomy ، IranEconomy

این مقاله با نگاهی تحلیلی به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، از مالتوس تا رومر، نشان می‌دهد که مسئلهٔ اصلی بشر نه کمبود منابع، بلکه ناتوانی در سازمان‌دهی نهادهاست. مهران فتحی استدلال می‌کند که بحران جهانی امروز، تداوم همان «لحظهٔ مالتوسی» است؛ اما این بار نه از زمین و غله، بلکه از ظرفیت نهادی دولت‌ها. مقاله، در پایان، با مقایسهٔ شمال و جنوب جهانی، شکاف میان جمعیت و نهاد را به‌عنوان خط گسل اصلی آیندهٔ اقتصاد جهانی معرفی می‌کند.

ادامه مطلب

ماشه روی شقیقه اقتصاد ایران

۳۱ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، ژئوپلیتیک ، تحریم ، ماشه_روی_شقیقه_اقتصاد_ایران ، مکانیسم_ماشه ، تحریم_های_شورای_امنیت ، تحریم_های_آمریکا ، تحریم_و_معیشت ، صادرات_نفت ، نرخ_ارز ، سرمایه_گذاری_خارجی ، هژمونی_دلار ، نظم_جدید_جهانی ، ایران_و_روسیه ، ایران_و_اروپا ، جنگ_ارزی ، سناریوهای_اقتصاد_ایران

این مقاله اثر فعال‌سازی مکانیسم ماشه را بر اقتصاد ایران از دو منظر بررسی می‌کند: شوک‌های کوتاه‌مدت—افزایش نرخ ارز، جهش تورم، کاهش صادرات نفت و تشدید ریسک کشوری—و پیامدهای بلندمدت شامل رکود ساختاری، کاهش سرمایه‌گذاری خارجی و تغییر جهت‌گیری ژئوپلیتیکی منطقه. همچنین سه سناریوی آینده، از تشدید بحران تا بازگشت به مذاکره، تحلیل شده است.

ادامه مطلب

تاثیر تفاهم کوتاه‌مدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی

۲۳ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک سرمایه_گذاری ، دلار ، اقتصاد_ایران ، بازار_ارز ، تحلیل_اقتصادی ، نرخ_ارز ، سناریوهای_اقتصاد_ایران ، تفاهم_ایران_و_آژانس ، مکانیزم_ماشه ، ریسک_سیاسی ، بازار_سرمایه_ایران ، بورس_تهران ، توافق_هسته_ای ، ریسک_سیستماتیک

این مقاله توضیح می‌دهد تفاهم ایران و آژانس چگونه یک شوک مثبت موقت در بازار ارز و سرمایه ایجاد کرد، اما به دلیل ماهیت مشروط و نزدیک بودن ضرب‌الاجل مکانیزم ماشه، نمی‌تواند روندهای کلان اقتصادی را تغییر دهد. واکنش آنی دلار، واگرایی صنایع بورسی، و سه سناریوی آینده اقتصاد ایران تحلیل شده است.

ادامه مطلب

تحلیل پیامدهای اقتصادی فعال‌سازی مکانیزم ماشه بر ایران

۱۶ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک برجام ، تورم ، ایران ، تحریم ، تحلیل_اقتصادی ، اقتصادایران ، نرخ_ارز ، مکانیزم_ماشه ، رکودتورمی ، اقتصادسیاسی ، ایران۱۴۰۴ ، سناریو

این مقاله پیامدهای اقتصادی فعال‌سازی مکانیزم ماشه را در دو سطح بررسی می‌کند: شوک آنی ۳۰ روز نخست، که بازار ارز، طلا، بورس، تجارت و رفتار جمعی را به‌سرعت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ و اثرات ساختاری بلندمدت که بسته به میزان اجماع جهانی، مسیر اقتصاد ایران را میان سه سناریوی اصلی—فروپاشی ارزی، انزوای کنترل‌شده، یا مدیریت نسبی بحران—شکل می‌دهد.

ادامه مطلب

آینده ایران پس از مکانیزم ماشه: چشم‌اندازی حقوقی، سیاسی و اقتصادی

۰۵ شهریور ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک اقتصاد ایران ، تحریم ایران ، مکانیزم ماشه ، برجام ، اقتصاد رانتی ، سیاست خارجی ایران ، تحریم‌های شورای امنیت ، سناریوهای آینده ایران ، اسنپ بک ، قطعنامه ۲۲۳۱ ، روابط ایران و غرب ، تحریم‌های اقتصادی

این مقاله با تکیه بر چارچوب تحریم‌ها در روابط بین‌الملل و نظریه دولت رانتی، آینده ایران را در صورت فعال‌سازی مکانیزم ماشه ترسیم می‌کند. ابتدا سازوکار حقوقی اسنپ‌بک، وتوی معکوس و جدول زمانی قطعنامه ۲۲۳۱ توضیح داده می‌شود؛ سپس با مرور تجربه ایران ۲۰۱۲–۲۰۱۵ و نمونه‌های عراق، کره شمالی و ونزوئلا، سه سناریوی پیشِ رو برای سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۶ و پیامدهای ارزی، بودجه‌ای و اجتماعی آنها تحلیل و در پایان توصیه‌های مشخصی برای دیپلماسی هسته‌ای، تثبیت اقتصاد کلان و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر پیشنهاد می‌شود.

ادامه مطلب

ملی شدن نفت؛ تولید وابستگی

۰۸ مرداد ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک مهران فتحی ، اقتصاد ایران ، اقتصاد سیاسی ، تحلیل نهادی ، نهادگرایی ، ملی شدن نفت ، حاکمیت قانون ، تاریخ نفت ایران ، دولت رانتیر ، ذهنیت تاریخی ، مصدق ، نفت ایران ، رانتیرشدگی ، تحلیل استراتژیک ، Autarky ، توسعه نیافتگی ، میراث نفت ، تحلیل انرژی

این مقاله نشان می‌دهد ملی شدن نفت در ایران، به‌دلیل ضعف نهادی و ذهنیت استقلال‌محور، به‌جای ایجاد خودکفایی، الگوی جدیدی از وابستگی تولید کرد. با تحلیل ساختار AIOC، بحران اجرایی دولت مصدق، حافظه تاریخی تحقیر و شکل‌گیری Autarky، توضیح داده می‌شود چگونه نفت به‌جای توسعه، دولت رانتیر و انزوای انرژی را بازتولید کرد. مقایسه با نروژ، مکزیک، عربستان و ونزوئلا روشن می‌کند که مسئله اصلی نبود ظرفیت حکمرانی است، نه صرف مالکیت منابع.

ادامه مطلب

گذار بزرگ انرژی (۲۰۲۵-۲۰۴۵): بازتعریف جایگاه راهبردی ایران در نظم نوین انرژی جهانی

۲۶ تیر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک اقتصاد سیاسی ایران ، امنیت انرژی ، گذار انرژی ، گذار انرژی ایران ، انرژی های تجدیدپذیر ، اقتصاد سیاسی انرژی ، دارایی های سرگردان ، گاز طبیعی ، برق تجدیدپذیر ، هیدروژن سبز ، سیاست گذاری انرژی ، توسعه پایدار ، گذار عادلانه ، ایران ۲۰۴۵ ، MehranFathi ، IranEnergyTransition

این مقاله چشم‌انداز گذار انرژی در ایران تا افق ۲۰۴۵ را ترسیم می‌کند؛ از ریسک دارایی‌های سرگردان نفت و گاز و ناترازی مزمن، تا فرصت استفاده از گاز به‌عنوان سوخت گذار و توسعه خورشیدی و بادی. در پایان، نقشه راهی سه‌مرحله‌ای برای اصلاح حاکمیت انرژی و جذب سرمایه سبز ارائه می‌شود.

ادامه مطلب

گذار از هژمونی غرب

۰۴ تیر ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک دلارزدایی ، ایران ، ژئوپلیتیک ، چین ، آمریکا ، مهران_فتحی ، گذار_از_هژمونی_غرب ، بریکس ، چندقطبی_شدن_جهان ، افول_نظم_آمریکایی ، نظم_جهانی ، روابط_بین_الملل ، اقتصاد_سیاسی_بین_الملل ، قدرت_نرم ، قدرت_سخت ، بحران_هژمونی

این مقاله گذار تاریخی از هژمونی غرب و نظم آمریکامحور به سوی نظمی چندقطبی را بررسی می‌کند. ابتدا «غرب» به‌عنوان یک بلوک سیاسی–نظامی فراتر از جغرافیا تعریف می‌شود و با بهره‌گیری از نظریه نظام جهانی، شکاف میان اقلیت هسته‌ای قدرتمند و اکثریت پیرامونی توضیح داده می‌شود. سپس با تمرکز بر خیزش چین و هند، نقش بریکس، تلاش برای کاهش وابستگی به دلار و محدودیت‌های قدرت سخت غرب، تغییر موازنه قدرت جهانی تحلیل می‌شود. مقاله در ادامه مزیت‌های ساختاری ماندگار آمریکا و روند فرسایش تدریجی آن‌ها را بررسی کرده و در پایان، سه سناریو برای آینده نظم جهانی—چندقطبی متوازن، جنگ سرد جدید و چندقطبی شکننده—ترسیم می‌کند.

ادامه مطلب

لینک شبکه های اجتماعی

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا