سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟

سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟
روایت غالب این است که با صلح اوکراین، ریسک ژئوپلیتیک تمام می‌شود و بازارها نفس راحتی می‌کشند؛ نفت ارزان می‌شود، طلا سقوط می‌کند و یک «مارشال پلن» جدید موتور کامودیتی‌ها را روشن می‌کند. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی توضیح می‌دهد چرا این تصویر، یک سراب است: روسیه همین حالا هم نفتش را در بازار می‌فروشد، بازسازی اوکراین اسیر ظرفیت نهادی و معمای تأمین مالی است، طلا به بدهی و سلطه مالی واکنش نشان می‌دهد نه فقط به جنگ، و بدون چین، ابرچرخه جدیدی در کامودیتی‌ها شکل نمی‌گیرد. نتیجه: در دوران پساجنگ، به‌جای Follow the Money باید دنبال تضمین‌های سیاسی و قراردادهای با پشتوانه نهادی رفت.
ادامه مطلب

جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی

جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی
این مقاله یک تحلیل عمیق از جنگ دوم غزه–اسرائیل و پیامدهای ژئواکونومیک آن ارائه می‌دهد؛ از امنیت انرژی و بحران کشتیرانی تا اثرات آن بر بازارهای مالی، سیاست پولی آمریکا و اقتصاد سیاسی ایران. متن نشان می‌دهد چگونه این جنگ می‌تواند آغازگر نظم جدیدی در امنیت انرژی و زنجیره‌های تأمین جهان باشد.
ادامه مطلب

شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟

شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟
این مقاله توضیح می‌دهد که شرق‌گرایی ایران نه یک راهبرد توسعه‌ای، بلکه مکانیسمی برای تثبیت ساختار رانتیر و تداوم الگوی خام‌فروشی است. با تکیه بر نظریه وابستگی، قفل‌شدگی مسیر و تحلیل روابط ایران با چین و روسیه، نشان داده می‌شود چگونه فاینانس بدون شرط، رانت میان‌بری، و انحصار تجاری، به بازتولید همان الگوی تاریخی توسعه‌نیافتگی انجامیده است. سه سناریوی آینده نیز برای مسیر وابستگی، توازن هوشمند و درون‌زایی نهادی ارائه می‌شود.
ادامه مطلب

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ
بیت‌کوین پس از سقوط ۳۰ درصدی وارد یک تغییر رژیم شده است؛ از فروپاشی روایت «طلای دیجیتال» تا نقش ETFها در تبدیل آن به پول داغ و وابستگی کامل به چرخه نقدینگی وال‌استریت. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی، موتورهای سقوط، پارادوکس Safe Haven و سناریوهای پیش‌روی بیت‌کوین را کالبدشکافی می‌کند.
ادامه مطلب

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال
این مقاله نشان می‌دهد چرا ساختار اقتصادی امروز دیگر شبیه سرمایه‌داری رقابتی نیست و چگونه پلتفرم‌های دیجیتال با تکیه بر داده، زیرساخت ابری و قدرت الگوریتمی، به «اربابان جدید» تبدیل شده‌اند. از مرگ مکانیسم بازار و جایگزینی الگوریتم‌ها به‌جای کشف قیمت، تا قدرت فراملی اپل و آمازون و مدل جدید ارزش‌گذاری وال‌ستریت—این مقاله کالبدشکافی دقیقی از ظهور فئودالیسم دیجیتال و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و دموکراتیک آن ارائه می‌دهد.
ادامه مطلب

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران
مقاله نشان می‌دهد چرا طلا در حال تبدیل شدن به شاخص بی‌اعتمادی جهانی است. سه نیروی کلیدی—بازده واقعی، بحران بدهی آمریکا و ژئوپلیتیک—روند قیمت جهانی طلا را شکل می‌دهند. سناریوهای ۳۸۰۰ تا ۸۰۰۰ دلاری طلا و اثر آن بر بازار ایران بررسی شده و توضیح داده می‌شود چرا در ایران وزن نرخ ارز در قیمت طلا بسیار بیشتر از اونس جهانی است.
ادامه مطلب

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران
این مقاله توضیح می‌دهد نشست شورای حکام چگونه پنج کانال انتقال ریسک—انتظارات، بازار ارز، بودجه، تجارت خارجی و جریان سرمایه—را فعال می‌کند. اثر آن بر دلار، طلا، بازار سرمایه و چشم‌انداز اقتصاد ایران در قالب سه سناریوی اصلی تحلیل شده است.
ادامه مطلب

سوسیالیسم در انتخابات و پس از آن

سوسیالیسم در انتخابات و پس از آن
این مقاله توضیح می‌دهد که سوسیالیسم انتخاباتی نه بازگشت مارکسیسم، بلکه واکنش نظام لیبرال به بحران مشروعیت است. مهران فتحی با تحلیل اقتصاد جهانی، از نظریه‌های پیکتی و میلانویچ تا پروژه BEPS در OECD، نشان می‌دهد که چپ جدید بدون اصلاح نهادی نمی‌تواند عدالت را به کارآمدی پیوند دهد. راه‌حل پیشنهادی او، سوسیال‌دموکراسی ۲.۰ است؛ مدلی مبتنی بر مالیات بر داده، شفافیت جهانی و عدالت مالیاتی دیجیتال.
ادامه مطلب

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا
این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده» توضیح می‌دهد چگونه شبکه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند. مهران فتحی در این تحلیل نشان می‌دهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطاف‌پذیری و امنیت داده است.
ادامه مطلب

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری
از کنفرانس برتون‌وودز تا جنگ‌های مالی قرن بیست‌ویکم، این مقاله روایت شکل‌گیری و افول هژمونی دلار را دنبال می‌کند؛ تحلیلی از نظم پترو‌دلار، امتیاز گزاف آمریکا و آینده نظام پولی جهانی.
ادامه مطلب