گذار از پارادایم رشد: بازتعریف اقتصاد برای تاب‌آوری در عصر بحران‌های سیستمیک

گذار از پارادایم رشد: بازتعریف اقتصاد برای تاب‌آوری در عصر بحران‌های سیستمیک
جهان امروز با زنجیره‌ای از بحران‌ها – از تغییرات اقلیمی و پاندمی تا نابرابری و بی‌ثباتی ژئوپلیتیک – روبه‌رو است؛ بحران‌هایی که نشان می‌دهند پارادایم سنتی رشد مبتنی بر GDP و سود کوتاه‌مدت دیگر کار نمی‌کند. این مقاله با نقد اقتصاد نئوکلاسیک، رویکردهایی مانند اقتصاد چرخشی، سرمایه‌داری ذی‌نفعان و شاخص‌های ESG را به‌عنوان نقشه راه گذار به اقتصادی پایدار و تاب‌آور معرفی می‌کند.
ادامه مطلب

آناتومی یک سقوط | اقتصاد سیاسی انسداد دیجیتال و فروپاشی پایه مالیاتی در ایران

آناتومی یک سقوط | اقتصاد سیاسی انسداد دیجیتال و فروپاشی پایه مالیاتی در ایران
این مقاله نشان می‌دهد انسداد دیجیتال در ایران صرفاً فیلترینگ نیست، بلکه یک شوک نهادی است که هزینه مبادله را بالا می‌برد، تورم ساختاری تولید می‌کند و پایه مالیاتی را ذوب می‌سازد. اختلال در اتصال، سرمایه دیجیتال را مستهلک می‌کند، مقیاس‌پذیری کسب‌وکارها را می‌شکند و اقتصاد را به سمت «اقتصاد توخالی» و مهاجرت مجازی می‌برد؛ جایی که بنگاه‌ها در داخل می‌مانند اما سرورها، مالکیت معنوی و سود انباشته به خارج منتقل می‌شود. انسداد اینترنت فرار مالیاتی را از جرم به استراتژی بقا بدل می‌کند و چرخه کسری بودجه–تورم را بازتولید می‌سازد.
ادامه مطلب

بزرگ‌ترین ویروس فکری بشر؛ سوگیری تأییدی

بزرگ‌ترین ویروس فکری بشر؛ سوگیری تأییدی
سوگیری تأییدی یکی از بنیادی‌ترین خطاهای ذهن انسان است؛ خطایی که باعث می‌شود ما به‌جای مواجهه با حقیقت، تنها به‌دنبال تأیید باورهای قبلی خود بگردیم. این مقاله توضیح می‌دهد چرا این پدیده، صرفاً یک مشکل فردی نیست، بلکه ویروسی جمعی است که توان تحریف واقعیت، قطبی‌سازی جامعه، تضعیف علم، تخریب تصمیم‌گیری اقتصادی و انحراف سیاست‌گذاری را دارد. تحلیل حاضر با رویکرد روان‌شناختی، فلسفی و تاریخی، نشان می‌دهد سوگیری تأییدی چگونه به عقب‌ماندگی فردی و اجتماعی منجر می‌شود و چه راهکارهایی برای مهار آن وجود دارد.
ادامه مطلب

حذف بهره بانکی؛ پیش‌نیاز سرمایه‌گذاری در تولید

حذف بهره بانکی؛ پیش‌نیاز سرمایه‌گذاری در تولید
کتاب Applied Corporate Finance (ویرایش چهارم) نوشته آسواث داموداران، یکی از مهم‌ترین منابع آموزش مالی شرکتی در جهان است. محور اصلی کتاب، تصمیم‌گیری مالی مبتنی بر داده، تحلیل ریسک، ساختار سرمایه، سیاست تقسیم سود، مدیریت سرمایه در گردش و ارزش‌گذاری پروژه‌هاست. در این صفحه می‌توانید معرفی کامل کتاب، کاربردهای آن در تحلیل کسب‌وکار، و اهمیت آن برای مدیران مالی، سرمایه‌گذاران و تحلیل‌گران را مطالعه کنید.
ادامه مطلب

جریان تکنوکراتِ توسعه‌گرا در ایران

جریان تکنوکراتِ توسعه‌گرا در ایران
این مقاله پژوهشی بررسی می‌کند که جریان تکنوکرات توسعه‌گرا در ایران چگونه از اندیشه‌های متفکرانی مانند وبر، هانتینگتون و فوکویاما تأثیر پذیرفته و چگونه این افکار توسط چهره‌هایی چون مسعود نیلی، محمود سریع‌القلم و روغنی‌زنجانی به سیاست‌های اقتصادی و نهادی ایران ترجمه شده است. مقاله ضمن واکاوی مسیر سه‌دهه‌ای این جریان، نقدهای واردشده—از برچسب «نئولیبرالی» تا اتهام «فکر استعماری»—و پاسخ‌های احتمالی آنان را بررسی می‌کند.
ادامه مطلب

حذف چهار صفر؛ جراحی زیبایی روی جسد اقتصاد

حذف چهار صفر؛ جراحی زیبایی روی جسد اقتصاد
حذف چهار صفر از پول ملی در ایران اغلب به‌عنوان راهکاری فوری برای بازگرداندن ارزش ریال معرفی می‌شود، اما این مقاله توضیح می‌دهد که چنین اقدامی بدون اصلاحات ساختاری، بیشتر «جراحی زیبایی روی جسد اقتصاد» است. ضعف تولید، کسری بودجه مزمن، رشد نقدینگی، دخالت سیاسی در سیاست پولی و تورم پایدار، اجازه نمی‌دهد حذف صفر حتی در میان‌مدت اثر واقعی داشته باشد. تجربه جهانی نیز نشان می‌دهد کشورها تنها پس از اصلاحات عمیق و ثبات اقتصادی توانسته‌اند چنین اقداماتی را با موفقیت اجرا کنند.
ادامه مطلب

بحران ساختاری اقتصاد ایران

بحران ساختاری اقتصاد ایران
این مقاله ریشه‌های بحران ساختاری اقتصاد ایران را در منطق دولت رانتی و وابستگی مزمن به نفت جست‌وجو می‌کند. با مقایسه تطبیقی ایران با ونزوئلا، مالزی و نروژ نشان می‌دهد که تفاوت در کیفیت نهادها، شفافیت و پاسخ‌گویی، مسیر فروپاشی رانتی را از مسیر اصلاح و توسعه جدا می‌کند و در پایان، خطوط کلی یک برنامه اصلاح نهادی و کاهش وابستگی به نفت را ترسیم می‌کند.
ادامه مطلب

بانک جدید سازمان همکاری شانگهای

بانک جدید سازمان همکاری شانگهای
این مقاله با نگاهی تحلیلی بررسی می‌کند که آیا بانک جدید سازمان همکاری شانگهای توان تضعیف سلطه دلار و ایجاد مسیرهای مالی جایگزین را دارد یا خیر. بر پایه داده‌های تجارت ایران–SCO و روند بین‌المللی‌سازی یوآن، تحلیل نشان می‌دهد که این نهاد می‌تواند بخشی از هزینه‌های تراکنش و ریسک‌های تجاری ایران را کاهش دهد، اما قادر به ایجاد تغییر بنیادین در کوتاه‌مدت نیست. مقاله همچنین فرصت‌ها، تهدیدها، ریسک تحریم‌های ثانویه، و واکنش احتمالی آمریکا را بررسی کرده و سناریوهای سه‌ساله برای آینده ایران را ارائه می‌دهد.
ادامه مطلب

آینده اقتصاد ایران

آینده اقتصاد ایران
این مقاله با استفاده از داده‌های شاخص‌های حکمرانی جهانی و تجربه کشورهایی مانند ونزوئلا، روسیه، نیجریه و اندونزی، آینده اقتصاد ایران را در چارچوب سه سناریوی اصلی ترسیم می‌کند: رشد پایدار با اصلاحات نهادی و بازگشت به اقتصاد جهانی، رکود ساختاری با تداوم وضع موجود، و فروپاشی نهادی در صورت تشدید تحریم و بحران درآمدهای نفتی. تمرکز متن بر نقش کیفیت نهادها، کنترل فساد، وابستگی به مسیر و امکان گسست نهادی است و نشان می‌دهد که سرنوشت اقتصادی ایران بیش از هر چیز به اصلاح حکمرانی و نحوه تعامل با جهان گره خورده است.
ادامه مطلب

آسیب‌شناسی برنامه‌ریزی توسعه در ایران

آسیب‌شناسی برنامه‌ریزی توسعه در ایران
این مقاله به آسیب‌شناسی چندلایه توسعه در ایران می‌پردازد؛ از تاریخچه برنامه‌ریزی و تأثیر مکاتب نظری تا تجربه زیسته روستاییان، جوانان، زنان و حاشیه‌نشینان. متن نشان می‌دهد چرا مدل‌های وارداتی، تمرکزگرایی، فساد نهادی و بی‌اعتمادی اجتماعی باعث ناکامی برنامه‌های توسعه شده‌اند. همچنین راهکارهایی چون تغییر منطق برنامه‌ریزی، ایجاد نهادهای ارزیابی مستقل، تمرکززدایی و تقویت مشارکت مردمی ارائه می‌شود. این مقاله دعوتی است برای بازاندیشی در مسیر توسعه ایران.
ادامه مطلب