این مقاله با نگاهی اقتصادسیاسی، آینده ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ را در قالب سه سناریوی محتمل تحلیل می‌کند: بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، خطر درگیری نظامی محدود، و احتمال توافق موقت. پیامدهای تورمی، ارزی، بودجه‌ای و اجتماعی هر سناریو بررسی شده و نقش ناترازی انرژی، سرمایه اجتماعی و ساختارهای نهادی در تعیین مسیر آینده تبیین می‌شود. این تحلیل نشان می‌دهد که سرنوشت اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاست خارجی و میزان شفافیت حکمرانی وابسته است.

ادامه مطلب

در دهه‌های اخیر، بسیاری از کشورها حتی پیش از آن‌که واقعاً صنعتی شوند، وارد فاز «صنعت‌زدایی» شده‌اند. در این مقاله، با تکیه بر نمونه‌هایی مانند ایران، هند و برزیل، توضیح می‌دهم صنعت‌زدایی زودهنگام چگونه شکل می‌گیرد، چه پیامدهایی برای طبقه کارگر، نابرابری و رشد بلندمدت دارد و چرا بدون یک «سیاست صنعتی نسل دوم» نمی‌توان از این تله گریخت.

ادامه مطلب

این مقاله نشان می‌دهد شرایط تعلیق می‌تواند هم محرک و هم مانع اصلاحات باشد. با مقایسه تجربیات ایران، روسیه، آفریقای جنوبی و عراق، نقش ساختار قدرت، ظرفیت نهادی، رانت‌های جدید و ائتلاف‌های اصلاح‌طلب واکاوی شده و دلالت‌های سیاستی برای موفقیت اصلاحات در دوران تحریم ارائه می‌شود.

ادامه مطلب

این مقاله نشان می‌دهد ملی شدن نفت در ایران، به‌دلیل ضعف نهادی و ذهنیت استقلال‌محور، به‌جای ایجاد خودکفایی، الگوی جدیدی از وابستگی تولید کرد. با تحلیل ساختار AIOC، بحران اجرایی دولت مصدق، حافظه تاریخی تحقیر و شکل‌گیری Autarky، توضیح داده می‌شود چگونه نفت به‌جای توسعه، دولت رانتیر و انزوای انرژی را بازتولید کرد. مقایسه با نروژ، مکزیک، عربستان و ونزوئلا روشن می‌کند که مسئله اصلی نبود ظرفیت حکمرانی است، نه صرف مالکیت منابع.

ادامه مطلب

سه قرن پس از لاک، همان پرسش‌های قدیمی لیبرالیسم دوباره زنده شده‌اند: آزادی چیست، مالکیت کجاست و قدرت چگونه باید مهار شود؟ مقاله نشان می‌دهد چگونه لیبرالیسم کلاسیک با تأکید بر حق طبیعی حیات، آزادی و مالکیت، به بنیان دموکراسی و سرمایه‌داری تبدیل شد؛ اما در قرن ۲۱، با ظهور داده‌های بزرگ، پلتفرم‌ها و الگوریتم‌ها، صورت تازه‌ای از قدرت و نابرابری شکل گرفته است. نویسنده می‌پرسد آیا می‌توان لیبرالیسم را بازسازی کرد تا از کرامت انسان در برابر اقتصاد داده و سلطه دیجیتال دفاع کند؟

ادامه مطلب

این مقاله چشم‌انداز گذار انرژی در ایران تا افق ۲۰۴۵ را ترسیم می‌کند؛ از ریسک دارایی‌های سرگردان نفت و گاز و ناترازی مزمن، تا فرصت استفاده از گاز به‌عنوان سوخت گذار و توسعه خورشیدی و بادی. در پایان، نقشه راهی سه‌مرحله‌ای برای اصلاح حاکمیت انرژی و جذب سرمایه سبز ارائه می‌شود.

ادامه مطلب

این مقاله گذار تاریخی از هژمونی غرب و نظم آمریکامحور به سوی نظمی چندقطبی را بررسی می‌کند. ابتدا «غرب» به‌عنوان یک بلوک سیاسی–نظامی فراتر از جغرافیا تعریف می‌شود و با بهره‌گیری از نظریه نظام جهانی، شکاف میان اقلیت هسته‌ای قدرتمند و اکثریت پیرامونی توضیح داده می‌شود. سپس با تمرکز بر خیزش چین و هند، نقش بریکس، تلاش برای کاهش وابستگی به دلار و محدودیت‌های قدرت سخت غرب، تغییر موازنه قدرت جهانی تحلیل می‌شود. مقاله در ادامه مزیت‌های ساختاری ماندگار آمریکا و روند فرسایش تدریجی آن‌ها را بررسی کرده و در پایان، سه سناریو برای آینده نظم جهانی—چندقطبی متوازن، جنگ سرد جدید و چندقطبی شکننده—ترسیم می‌کند.

ادامه مطلب

«ایرانِ بی‌فردا» مقاله‌ای تحلیلی است درباره سیر فروپاشی تدریجی آرمان‌های انقلاب ۵۷؛ از جمهوریتی که جمهور ندارد، تا اقتصادی که قربانی ایدئولوژی شد، و جامعه‌ای که نخبگانش مهاجرت را ترجیح می‌دهند. این نوشته روایتی است از یک نسل نگران، برای ساختن آینده‌ای که هنوز ممکن است.

ادامه مطلب

جهان امروز با زنجیره‌ای از بحران‌ها – از تغییرات اقلیمی و پاندمی تا نابرابری و بی‌ثباتی ژئوپلیتیک – روبه‌رو است؛ بحران‌هایی که نشان می‌دهند پارادایم سنتی رشد مبتنی بر GDP و سود کوتاه‌مدت دیگر کار نمی‌کند. این مقاله با نقد اقتصاد نئوکلاسیک، رویکردهایی مانند اقتصاد چرخشی، سرمایه‌داری ذی‌نفعان و شاخص‌های ESG را به‌عنوان نقشه راه گذار به اقتصادی پایدار و تاب‌آور معرفی می‌کند.

ادامه مطلب

این مقاله نشان می‌دهد انسداد دیجیتال در ایران صرفاً فیلترینگ نیست، بلکه یک شوک نهادی است که هزینه مبادله را بالا می‌برد، تورم ساختاری تولید می‌کند و پایه مالیاتی را ذوب می‌سازد. اختلال در اتصال، سرمایه دیجیتال را مستهلک می‌کند، مقیاس‌پذیری کسب‌وکارها را می‌شکند و اقتصاد را به سمت «اقتصاد توخالی» و مهاجرت مجازی می‌برد؛ جایی که بنگاه‌ها در داخل می‌مانند اما سرورها، مالکیت معنوی و سود انباشته به خارج منتقل می‌شود. انسداد اینترنت فرار مالیاتی را از جرم به استراتژی بقا بدل می‌کند و چرخه کسری بودجه–تورم را بازتولید می‌سازد.

ادامه مطلب