تاثیر تفاهم کوتاه‌مدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی

تاثیر تفاهم کوتاه‌مدت ایران و آژانس بر متغیرهای کلان اقتصادی
این مقاله توضیح می‌دهد تفاهم ایران و آژانس چگونه یک شوک مثبت موقت در بازار ارز و سرمایه ایجاد کرد، اما به دلیل ماهیت مشروط و نزدیک بودن ضرب‌الاجل مکانیزم ماشه، نمی‌تواند روندهای کلان اقتصادی را تغییر دهد. واکنش آنی دلار، واگرایی صنایع بورسی، و سه سناریوی آینده اقتصاد ایران تحلیل شده است.
ادامه مطلب

توسعه اقتصادی و پارادوکس بی‌ثباتی سیاسی: بازخوانی انتقادی نظریه هانتینگتون

توسعه اقتصادی و پارادوکس بی‌ثباتی سیاسی: بازخوانی انتقادی نظریه هانتینگتون
این نوشتار نشان می‌دهد که رشد اقتصادی به‌خودی‌خود ضامن ثبات سیاسی نیست. با تکیه بر نظریه هانتینگتون و پژوهش‌های تطبیقی، توضیح داده می‌شود چگونه توسعه بدون نهادسازی، مطالبات اجتماعی را افزایش می‌دهد اما ظرفیت حکومت برای مدیریت آن ثابت می‌ماند؛ وضعیتی که به بی‌ثباتی، نارضایتی و بحران مشروعیت منجر می‌شود.
ادامه مطلب

تحلیل پیامدهای اقتصادی فعال‌سازی مکانیزم ماشه بر ایران

تحلیل پیامدهای اقتصادی فعال‌سازی مکانیزم ماشه بر ایران
این مقاله پیامدهای اقتصادی فعال‌سازی مکانیزم ماشه را در دو سطح بررسی می‌کند: شوک آنی ۳۰ روز نخست، که بازار ارز، طلا، بورس، تجارت و رفتار جمعی را به‌سرعت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد؛ و اثرات ساختاری بلندمدت که بسته به میزان اجماع جهانی، مسیر اقتصاد ایران را میان سه سناریوی اصلی—فروپاشی ارزی، انزوای کنترل‌شده، یا مدیریت نسبی بحران—شکل می‌دهد.
ادامه مطلب

پرونده یک چرخش فکری: بیژن عبدالکریمی، از نقد قدرت تا شائبه همسویی

پرونده یک چرخش فکری: بیژن عبدالکریمی، از نقد قدرت تا شائبه همسویی
تحول فکری بیژن عبدالکریمی—از نقد ایدئولوژی و دفاع از تفکر هایدگری تا مواضع سیاسی اخیر—به یکی از بحث‌برانگیزترین چرخش‌های روشنفکری در ایران تبدیل شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی، ریشه‌های این تغییر را در سه سطح بررسی می‌کند: تحولات گفتمانی، فشارهای ساختاری، و نقش مفهوم «امر ملی» در دستگاه فکری او.
ادامه مطلب

خلق نقدینگی در ایران: از نظریه تا عمل

خلق نقدینگی در ایران: از نظریه تا عمل
این نوشتار چرخه خلق نقدینگی در ایران را از سه زاویه بررسی می‌کند: نظریه‌های پولی، تجربه‌های عینی مانند بانک آینده و مؤسسات غیرمجاز، و نقش دولت در کسری بودجه و سیاست‌های تکلیفی. مقاله توضیح می‌دهد چرا نقدینگی در ایران ماهیت درون‌زا، پرشتاب و تورم‌زا دارد و چگونه تعامل ناسالم میان دولت، بانک‌ها و بانک مرکزی به ناترازی و جهش ارزی منجر می‌شود.
ادامه مطلب

بازار توافقی ارز در ایران؛ شفافیت یا تورم مضاعف؟

بازار توافقی ارز در ایران؛ شفافیت یا تورم مضاعف؟
سیاست تعمیق بازار توافقی ارز تلاش تازه‌ای برای شفاف‌سازی نظام ارزی ایران است. حذف نرخ‌های چندگانه، کاهش رانت و تقویت صادرات از مهم‌ترین مزایای آن است؛ اما در مقابل، خطر افزایش تورم، افت قدرت خرید مردم و تشدید فشارهای بودجه‌ای وجود دارد. این مقاله با بررسی تجربه کشورها و تحلیل دقیق ساختار اقتصادی ایران نشان می‌دهد که موفقیت این سیاست بدون اصلاحات بانکی، بودجه‌ای و نهادی پایدار ممکن نیست.
ادامه مطلب

آینده ایران پس از مکانیزم ماشه: چشم‌اندازی حقوقی، سیاسی و اقتصادی

آینده ایران پس از مکانیزم ماشه: چشم‌اندازی حقوقی، سیاسی و اقتصادی
این مقاله با تکیه بر چارچوب تحریم‌ها در روابط بین‌الملل و نظریه دولت رانتی، آینده ایران را در صورت فعال‌سازی مکانیزم ماشه ترسیم می‌کند. ابتدا سازوکار حقوقی اسنپ‌بک، وتوی معکوس و جدول زمانی قطعنامه ۲۲۳۱ توضیح داده می‌شود؛ سپس با مرور تجربه ایران ۲۰۱۲–۲۰۱۵ و نمونه‌های عراق، کره شمالی و ونزوئلا، سه سناریوی پیشِ رو برای سال‌های ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۶ و پیامدهای ارزی، بودجه‌ای و اجتماعی آنها تحلیل و در پایان توصیه‌های مشخصی برای دیپلماسی هسته‌ای، تثبیت اقتصاد کلان و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر پیشنهاد می‌شود.
ادامه مطلب

ایران از منظر فوکو؛ قدرت، بدن و گفتمان در زندگی روزمره

ایران از منظر فوکو؛ قدرت، بدن و گفتمان در زندگی روزمره
این مقاله ایران معاصر را در پرتو نظریه‌های میشل فوکو تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد قدرت چگونه در بدن، نهادها و زبان جریان دارد. با تکیه بر مفاهیم کلیدی فوکو ــ قدرت/دانش، انضباط، زیست‌سیاست و گفتمان ــ پدیده‌هایی چون حجاب اجباری، نظام آموزشی، سازوکار سانسور، سیاست‌های کرونا و گفتمان‌های رسمی بررسی شده‌اند. نتیجه‌گیری مقاله تأکید می‌کند که قدرت در ایران نه فقط در دولت، بلکه در شبکه‌ای از هنجارها و نهادهای روزمره عمل می‌کند.
ادامه مطلب

تحلیل اقتصاد سیاسی ایران در بزنگاهی حساس

تحلیل اقتصاد سیاسی ایران در بزنگاهی حساس
این مقاله با نگاهی اقتصادسیاسی، آینده ایران در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ را در قالب سه سناریوی محتمل تحلیل می‌کند: بازگشت تحریم‌های شورای امنیت، خطر درگیری نظامی محدود، و احتمال توافق موقت. پیامدهای تورمی، ارزی، بودجه‌ای و اجتماعی هر سناریو بررسی شده و نقش ناترازی انرژی، سرمایه اجتماعی و ساختارهای نهادی در تعیین مسیر آینده تبیین می‌شود. این تحلیل نشان می‌دهد که سرنوشت اقتصاد ایران بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاست خارجی و میزان شفافیت حکمرانی وابسته است.
ادامه مطلب

وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد

وقتی صنعت پیش از بلوغ می‌میرد
در دهه‌های اخیر، بسیاری از کشورها حتی پیش از آن‌که واقعاً صنعتی شوند، وارد فاز «صنعت‌زدایی» شده‌اند. در این مقاله، با تکیه بر نمونه‌هایی مانند ایران، هند و برزیل، توضیح می‌دهم صنعت‌زدایی زودهنگام چگونه شکل می‌گیرد، چه پیامدهایی برای طبقه کارگر، نابرابری و رشد بلندمدت دارد و چرا بدون یک «سیاست صنعتی نسل دوم» نمی‌توان از این تله گریخت.
ادامه مطلب