وبلاگ تخصصی اقتصاد سیاسی و آینده‌پژوهی

بازارِ بی‌اختیار - اقتصاد سیاسیِ مالکیت و اسارت سرمایه در ایران

۱۵ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران سرمایه_گذاری ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، بازار_سرمایه ، رانت ، بازار_بی_اختیار ، بورس_ایران ، مالکیت_دولتی ، نهادهای_شبه_دولتی ، تسخیر_نهادی ، حاکمیت_شرکتی ، خصوصی_سازی ، مالی_سازی_دولت ، سرمایه_در_ایران

بازار سرمایه ایران در ظاهر میدان رقابت است اما در واقع به شبکه‌ای از وفاداری نهادی بدل شده است. این مقاله با تحلیل داده‌های بورسی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ و چارچوب «تسخیر نهادی» نشان می‌دهد چگونه مالکیت سیاسی، سرمایه را از مسیر رشد به انباشت رانتی منحرف کرده است.

ادامه مطلب

بازارِ گروگان: تعلیق مزمن در اقتصاد سیاسیِ ترس

۱۳ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد ایران ، ریسک ژئوپلیتیک ، بازار سرمایه ایران ، اقتصاد سیاسی ، ریسک سیستماتیک ، تورم انتظاری ، ژئوپلیتیک ایران ، تحریم ، تعلیق مزمن ، اقتصاد رفتاری ، نااطمینانی نهادی ، تحلیل رویداد ، شاخص بورس ، سرمایه‌گذاری ، بی‌اعتمادی نهادی

این مقاله یک تحلیل عمیق از وضعیت بازار سرمایه ایران ارائه می‌دهد؛ بازاری که دیگر صرفاً تابع متغیرهای اقتصادی نیست، بلکه در نقطهٔ تلاقی ژئوپلیتیک، سیاست داخلی و روان‌شناسی جمعی قرار گرفته است. با تکیه بر نظریهٔ چشم‌انداز، اقتصاد رفتاری، داده‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ و تحلیل رویداد، مقاله نشان می‌دهد چگونه «تحریم خارجی» و «ابهام نهادی داخلی» با هم بازار را وارد وضعیت «تعلیق مزمن» کرده‌اند؛ وضعیتی که در آن سرمایه به جای جستجوی سود، در پی بقاست و هیچ مکانیسم نهادی برای جذب شوک وجود ندارد. نتیجه: بازاری بی‌نقدشوندگی، بی‌اعتماد و گروگان سیاست.

ادامه مطلب

تورم چیست و چگونه به‌وجود می‌آید؟

۱۰ آبان ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر سلطه مالی ، مهران فتحی ، اقتصاد ایران ، تورم ، تورم مزمن ، اقتصاد سیاسی ، سیاست پولی ، بانک مرکزی ، نقدینگی ، کسری بودجه ، تورم ساختاری ، اعتبار نهادی ، اعتماد عمومی ، انتظارات تورمی ، سیاست مالی ، خلق پول ، تورم انتظاری ، سیگنال قیمتی ، اختلال قیمت ، رکود تورمی ، حکمرانی پولی ، یارانه پنهان ، چاپ پول ، گزارش تورمی ، نظام بانکی ، پایه پولی ، تورم ایران

تحلیل جامع تورم مزمن ایران از منظر اقتصاد سیاسی: از سلطه مالی و خلق پول بی‌پشتوانه تا شکست ارتباطی و انتظارات تورمی. این مقاله چارچوب سه‌بعدی پول–نهاد–اعتماد را برای فهم و مهار تورم ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا

۰۸ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک اقتصاد_سیاسی ، جنگ_تجاری ، چین ، آمریکا ، ژئواکونومی ، تحلیل_اقتصادی ، وابستگی_متقابل ، اقتصاد_جهانی ، تحلیل_سیاسی ، توماس_پیکتی ، هنری_فارل ، تحلیل_راهبردی ، geoeconomics

این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده» توضیح می‌دهد چگونه شبکه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند. مهران فتحی در این تحلیل نشان می‌دهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطاف‌پذیری و امنیت داده است.

ادامه مطلب

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود

۰۵ آبان ۰۴ جامعه، فرهنگ و روان سیاست تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، نظام_بانکی_ایران ، بانک_آینده ، تحلیل_اقتصادی ، بحران_بانکی ، اعتماد_عمومی ، اصلاح_نهادی ، شفافیت_مالی ، فساد_ساختاری ، زیر_پوست_اقتصاد ، MoralHazard ، ZombieBanking ، BankResolution

این مقاله با واکاوی پرونده بانک آینده، یکی از نمادین‌ترین بحران‌های بانکی ایران را تحلیل می‌کند. مهران فتحی نشان می‌دهد که این بحران صرفاً مالی نیست، بلکه بازتاب شکست نهادی در شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد است. از ادغام سیاسی مؤسسات غیرمجاز تا خلق سودهای موهوم و نجات‌های پنهان، نظام بانکی به شبکه‌ای از بانک‌های زامبی تبدیل شده است که بقا در آن، به‌جای اصلاح، با انکار ممکن می‌شود.

ادامه مطلب

از برتون‌وودز تا نظم پترو‌دلار بازخوانی هژمونی دلار در چهار پرده از برتون‌وودز تا نظم پسادلاری

۰۳ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک مهران فتحی ، دلار ، اقتصاد_سیاسی ، سیاست_پولی ، طلا ، ژئوپلیتیک ، IMF ، آمریکا ، اقتصاد_جهانی ، برتون_وودز ، پترو_دلار ، تاریخ_اقتصاد ، ریچارد_نیکسون ، جان_مینارد_کینز ، بانک_جهانی ، مارشال_پلن ، نفت ، پول_فیات ، تاریخ_جهانی ، نظم_نوین_جهانی ، اقتصاد_بین‌الملل ، مقاله_تحلیلی ، دنیای_سرمایه

از کنفرانس برتون‌وودز تا جنگ‌های مالی قرن بیست‌ویکم، این مقاله روایت شکل‌گیری و افول هژمونی دلار را دنبال می‌کند؛ تحلیلی از نظم پترو‌دلار، امتیاز گزاف آمریکا و آینده نظام پولی جهانی.

ادامه مطلب

تئوری‌های اقتصاد جهانی

۰۱ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک نهادگرایی ، اقتصاد_سیاسی ، نابرابری ، اقتصاد_جهانی ، جمعیت ، بحران_نهادی ، تحلیل_استراتژیک ، اقتصادایران ، توسعه_پایدار ، اقتصاد_کلان ، آینده_پژوهی ، پنجره_جمعیتی ، سرمایه_انسانی ، رشد_درون_زا ، بیکاری_جوانان ، مهاجرت_نخبگان ، PoliticalEconomy ، Demography ، Capacity_Institutions ، InstitutionalCapacity ، PathDependency ، ResourceCurse ، GlobalEconomy ، IranEconomy

این مقاله با نگاهی تحلیلی به تاریخ اندیشهٔ اقتصادی، از مالتوس تا رومر، نشان می‌دهد که مسئلهٔ اصلی بشر نه کمبود منابع، بلکه ناتوانی در سازمان‌دهی نهادهاست. مهران فتحی استدلال می‌کند که بحران جهانی امروز، تداوم همان «لحظهٔ مالتوسی» است؛ اما این بار نه از زمین و غله، بلکه از ظرفیت نهادی دولت‌ها. مقاله، در پایان، با مقایسهٔ شمال و جنوب جهانی، شکاف میان جمعیت و نهاد را به‌عنوان خط گسل اصلی آیندهٔ اقتصاد جهانی معرفی می‌کند.

ادامه مطلب

چرا تورم ایران رشد را می‌کُشد؟

۰۵ مهر ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر سرمایه_گذاری ، تورم ، اقتصاد_ایران ، بانک_مرکزی ، سیاست_پولی ، سیاست_مالی ، چاپ_پول ، استقلال_بانک_مرکزی ، اعتماد_عمومی ، IranEconomy ، رشد_اقتصادی ، خط_قرمز_تورم ، ظرفیت_شکستنی ، رکود_تورمی ، حکمرانی_مالی ، کسری_بودجه ، انتظارات_تورمی ، نوسان_ارز ، فرار_سرمایه ، بهره‌وری ، ثبات_قیمت ، بودجه_دولت ، شفافیت_بودجه ، رشد_پایدار ، توسعه_اقتصادی ، Inflation ، EconomicGrowth

تورم در ایران فقط افزایش قیمت نیست؛ نقطه‌ای است که از آن به بعد اقتصاد توان تحمل ندارد. این مقاله نشان می‌دهد چرا از آستانه ۲۰ درصد به بعد، رشد اقتصادی می‌میرد و چگونه «ظرفیت شکستنی» اقتصاد ایران هر شوک کوچک را به بحران بزرگ تبدیل می‌کند.

ادامه مطلب

هدف‌گذاری تورم در اقتصاد تحت فشار

۰۴ مهر ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر اقتصاد ایران ، اقتصاد سیاسی ایران ، تورم ، نرخ ارز ، بازار ارز ، سیاست پولی ، نقدینگی ، کسری بودجه ، تورم انتظاری ، بانک مرکزی ایران ، تسلط مالی ، هدف‌گذاری تورم ، تسلط ارزی ، سیاست ضدتورمی

تورم در ایران فقط یک پدیده‌ی اقتصادی نیست؛ بازتاب فروپاشی نهادی و بحران اعتماد میان دولت و مردم است. مهران فتحی در این مقاله، با اتکا به نظریه‌ی «سلطه مالی»، ناترازی بانکی، پولی‌سازی کسری بودجه و دلاریزه‌شدن جامعه را به‌عنوان حلقه‌های یک زنجیره‌ی خودتولیدگر توضیح می‌دهد. او در پایان تأکید می‌کند که مهار تورم، از بازسازی اعتماد آغاز می‌شود، نه از تغییر نرخ بهره.

ادامه مطلب

تورم مزمن در اقتصاد ایران: روایت فروپاشی نهادی و بازسازی اعتماد عمومی

۰۳ مهر ۰۴ جامعه، فرهنگ و روان سیاست سلطه مالی ، تورم مزمن ، سیاست پولی ، یارانه پنهان انرژی ، تورم در ایران ، حاکمیت پولی ، بانک مرکزی ایران ، ناترازی بانکی ، کسری بودجه دولت ، رانت نفتی ، تحریم اقتصادی ، شوک ارزی ، قیمت‌گذاری دستوری ، اقتصاد کلان ایران ، حکمرانی اقتصادی ، اصلاحات ساختاری

ادامه مطلب

لینک شبکه های اجتماعی

بازارِ بی‌اختیار - اقتصاد سیاسیِ مالکیت و اسارت سرمایه در ایران