شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟

شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟
این مقاله توضیح می‌دهد که شرق‌گرایی ایران نه یک راهبرد توسعه‌ای، بلکه مکانیسمی برای تثبیت ساختار رانتیر و تداوم الگوی خام‌فروشی است. با تکیه بر نظریه وابستگی، قفل‌شدگی مسیر و تحلیل روابط ایران با چین و روسیه، نشان داده می‌شود چگونه فاینانس بدون شرط، رانت میان‌بری، و انحصار تجاری، به بازتولید همان الگوی تاریخی توسعه‌نیافتگی انجامیده است. سه سناریوی آینده نیز برای مسیر وابستگی، توازن هوشمند و درون‌زایی نهادی ارائه می‌شود.
ادامه مطلب

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ
بیت‌کوین پس از سقوط ۳۰ درصدی وارد یک تغییر رژیم شده است؛ از فروپاشی روایت «طلای دیجیتال» تا نقش ETFها در تبدیل آن به پول داغ و وابستگی کامل به چرخه نقدینگی وال‌استریت. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی، موتورهای سقوط، پارادوکس Safe Haven و سناریوهای پیش‌روی بیت‌کوین را کالبدشکافی می‌کند.
ادامه مطلب

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال
این مقاله نشان می‌دهد چرا ساختار اقتصادی امروز دیگر شبیه سرمایه‌داری رقابتی نیست و چگونه پلتفرم‌های دیجیتال با تکیه بر داده، زیرساخت ابری و قدرت الگوریتمی، به «اربابان جدید» تبدیل شده‌اند. از مرگ مکانیسم بازار و جایگزینی الگوریتم‌ها به‌جای کشف قیمت، تا قدرت فراملی اپل و آمازون و مدل جدید ارزش‌گذاری وال‌ستریت—این مقاله کالبدشکافی دقیقی از ظهور فئودالیسم دیجیتال و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و دموکراتیک آن ارائه می‌دهد.
ادامه مطلب

تورم زیسته در ایران؛ چرا عدد رسمی با تجربه مردم فاصله دارد؟

تورم زیسته در ایران؛ چرا عدد رسمی با تجربه مردم فاصله دارد؟
این مقاله نشان می‌دهد اختلاف میان تورم رسمی و برآوردهای مبتنی بر نرخ ارز، صرفاً دعوای عددی نیست؛ اختلاف در تعریف تورم و مرجعیت واقعیت اقتصادی است. آمار رسمی بخشی از تجربه مردم را ثبت نمی‌کند: افت کیفیت، کوچک‌فروشی، کمبود و مهم‌تر از همه «تورم زیسته» که برای طبقه متوسط به معنای دور شدن از مالکیت و گرفتار شدن در تله فقر است. در غیاب لنگر معتبر، جامعه به نرخ دلار و سیگنال‌های بیرونی تکیه می‌کند و مارپیچ انتظارات شکل می‌گیرد. راه خروج، بازسازی اعتبار نهادی با شفافیت است.
ادامه مطلب

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران
مقاله نشان می‌دهد چرا طلا در حال تبدیل شدن به شاخص بی‌اعتمادی جهانی است. سه نیروی کلیدی—بازده واقعی، بحران بدهی آمریکا و ژئوپلیتیک—روند قیمت جهانی طلا را شکل می‌دهند. سناریوهای ۳۸۰۰ تا ۸۰۰۰ دلاری طلا و اثر آن بر بازار ایران بررسی شده و توضیح داده می‌شود چرا در ایران وزن نرخ ارز در قیمت طلا بسیار بیشتر از اونس جهانی است.
ادامه مطلب

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران
این مقاله توضیح می‌دهد نشست شورای حکام چگونه پنج کانال انتقال ریسک—انتظارات، بازار ارز، بودجه، تجارت خارجی و جریان سرمایه—را فعال می‌کند. اثر آن بر دلار، طلا، بازار سرمایه و چشم‌انداز اقتصاد ایران در قالب سه سناریوی اصلی تحلیل شده است.
ادامه مطلب

پولِ ساکت، قدرتِ فعال ، اقتصاد سیاسی سلطه مالی و خشکیدن نقدینگی در بورس ایران

پولِ ساکت، قدرتِ فعال ، اقتصاد سیاسی سلطه مالی و خشکیدن نقدینگی در بورس ایران
این مقاله با تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد چگونه سیاست پولی ایران از ابزار کنترل تورم به ابزار مهندسی قدرت تبدیل شده است. «پول ساکت» در واقع تکنولوژی سلطه‌ای است که از طریق انجماد نقدینگی، جامعه را در سکوت اقتصادی نگاه می‌دارد.
ادامه مطلب

اقتصاد دیجیتال و پیامدهای سیاسی آن

اقتصاد دیجیتال و پیامدهای سیاسی آن
این مقاله تلاشی است برای بازخوانی اقتصاد دیجیتال به‌عنوان شکل تازه‌ای از عقلانیت حکمرانی. مهران فتحی با ترکیب دیدگاه‌های فوکو، زوباف و بودریار، نشان می‌دهد که در سرمایه‌داری پلتفرمی، قدرت از دولت‌ها به الگوریتم‌ها مهاجرت کرده و داده، به منبع اصلی ثروت و سلطه بدل شده است. در این تحلیل، «داده» همان نقشی را دارد که نفت در قرن بیستم داشت: سوخت سیاست، اقتصاد و معنا.
ادامه مطلب

دولت در آزمون برنامه هفتم

دولت در آزمون برنامه هفتم
این یادداشت تحلیلی از مهران فتحی، عملکرد دولت در سال اول برنامه هفتم توسعه را بررسی می‌کند؛ از وعده رشد ۸٪ تا واقعیت رکود، ناترازی بانکی، کسری بودجه و تعادل سیاسی ناپایدار در سیاست ارزی.
ادامه مطلب

از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده

از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده
این مقاله با محوریت پرونده بانک آینده، نشان می‌دهد چگونه الگوی تکرارشونده «زیان خصوصی، نجات عمومی» از دوران مؤسسات مالی تا امروز، نظام بانکی ایران را به گروگان سلطه مالی و خلق پول پرقدرت تبدیل کرده است. با اتکا به صورت‌های مالی و داده‌های بانک مرکزی، سه سناریوی ادغام و اثر تورمی هر کدام بر پایه پولی برآورد شده و پیامدهایی چون تشدید اخلاق خطر، تضعیف اعتماد سپرده‌گذاران و انحراف مأموریت بانک مرکزی تبیین می‌شود. در پایان، بر لزوم استقرار چارچوب انحلال کنترل‌شده بانکی و شفافیت تصمیمات نجات مالی تأکید می‌گردد.
ادامه مطلب