مسئله جانشینی در جمهوری اسلامی وارد فاز «نیمه‌علنی و شبکه‌ای» شده است. این مقاله با انتقال تحلیل از سطح افراد به سطح سازوکارها، سه سرمایه مشروعیت فقهی، امنیتی و اجرایی را به‌عنوان ارزهای اصلی میدان جانشینی تعریف می‌کند. سپس نشان می‌دهد اقتصاد سیاسی رانت و منطق بیمه دارایی چگونه موتور پنهان ائتلاف‌های قدرت است. جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ به‌عنوان شتاب‌دهنده این فرایند تحلیل می‌شود و در پایان، سه سناریوی اصلی آینده همراه با شاخص‌های هشدار زودهنگام ارائه می‌گردد.

ادامه مطلب

وقتی بدهی دولت‌ها به آستانه‌های حساس می‌رسد، بانک مرکزی میان دو بد گرفتار می‌شود: تورم بالاتر یا تشدید بحران بدهی و بی‌ثباتی مالی. این متن نشان می‌دهد چگونه در چنین رژیمی، افزایش نرخ بهره می‌تواند بازارها را متلاطم کند، چرا دولت‌ها به سرکوب مالی مدرن تکیه می‌کنند، و چگونه سپرده و اوراق دولتی ممکن است از نظر نکول امن باشند اما از نظر حفظ قدرت خرید نه. در پایان، سه دسته دارایی برای تاب‌آوری در برابر تورم ساختاری معرفی می‌شود.

ادامه مطلب

پاییز ۱۴۰۴ را باید از پنجره بازار بدهی دید؛ جایی که اخزای ۴۰ درصدی خبر از اضطراب مالی و فرسایش سرمایه‌گذاری می‌دهد. هم‌زمان، دلار ۱۲۰ هزار تومانی زیر فشار شکاف تورمی و ریسک سیاسی حرکت می‌کند و بحث بنزین به‌عنوان سیگنال حکمرانی، انتظارات را تیزتر می‌سازد. همگرایی این سه ضلع می‌تواند رکود تورمی را تشدید کند. راهبرد بقا در این شرایط، کنترل سهم ریال، تقدم خریدهای ضروری و بازنگری در منطق سرمایه‌گذاری با توجه به نرخ بدون ریسک است.

ادامه مطلب

سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در تاریخ طلاست؛ قیمت از حدود ۲۷۰۰ تا نزدیکی ۴۴۰۰ دلار جهش کرده و بانک‌های مرکزی سه سال پیاپی بیش از هزار تن در سال طلا خریده‌اند. در این مقاله، با زبان ساده اما داده‌محور، توضیح می‌دهیم چرا طلا از یورو در ذخایر جهانی عبور کرده، با بازل ۳ و رفتار چین و ذخایر سایه گره خورده و چگونه به «پول موازی خاموش» نظم پسادلاری تبدیل شده است؛ و در نهایت، این تحولات برای سیاست ذخایر ایران و تصمیم‌های سرمایه‌گذار خرد در ۱۴۰۴ چه معنایی دارد.

ادامه مطلب

از ۱۵ آذر ۱۴۰۴، بنزین در ایران رسماً سه‌نرخی شد و نرخ سوم با سازوکار «بازبینی فصلی» وارد بازی شد. این تغییر فقط یک عدد جدید روی تابلوی پمپ‌بنزین نیست، بلکه نشانه اعتراف دولت به بن‌بست مدل «خرید محبوبیت با انرژی ارزان» است. این مقاله نشان می‌دهد نظام سه‌نرخی چگونه به سه ناترازی بزرگ (بنزین، بودجه، صندوق‌ها) گره خورده، چه سناریوهایی پیش‌روی اقتصاد و جامعه قرار می‌دهد و کدام طبقات هزینه اصلی این جراحی را می‌پردازند.

ادامه مطلب

این مقاله با تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد چگونه سیاست پولی ایران از ابزار کنترل تورم به ابزار مهندسی قدرت تبدیل شده است. «پول ساکت» در واقع تکنولوژی سلطه‌ای است که از طریق انجماد نقدینگی، جامعه را در سکوت اقتصادی نگاه می‌دارد.

ادامه مطلب

این مقاله تلاشی است برای بازخوانی اقتصاد دیجیتال به‌عنوان شکل تازه‌ای از عقلانیت حکمرانی. مهران فتحی با ترکیب دیدگاه‌های فوکو، زوباف و بودریار، نشان می‌دهد که در سرمایه‌داری پلتفرمی، قدرت از دولت‌ها به الگوریتم‌ها مهاجرت کرده و داده، به منبع اصلی ثروت و سلطه بدل شده است. در این تحلیل، «داده» همان نقشی را دارد که نفت در قرن بیستم داشت: سوخت سیاست، اقتصاد و معنا.

ادامه مطلب

این یادداشت تحلیلی از مهران فتحی، عملکرد دولت در سال اول برنامه هفتم توسعه را بررسی می‌کند؛ از وعده رشد ۸٪ تا واقعیت رکود، ناترازی بانکی، کسری بودجه و تعادل سیاسی ناپایدار در سیاست ارزی.

ادامه مطلب

این مقاله با محوریت پرونده بانک آینده، نشان می‌دهد چگونه الگوی تکرارشونده «زیان خصوصی، نجات عمومی» از دوران مؤسسات مالی تا امروز، نظام بانکی ایران را به گروگان سلطه مالی و خلق پول پرقدرت تبدیل کرده است. با اتکا به صورت‌های مالی و داده‌های بانک مرکزی، سه سناریوی ادغام و اثر تورمی هر کدام بر پایه پولی برآورد شده و پیامدهایی چون تشدید اخلاق خطر، تضعیف اعتماد سپرده‌گذاران و انحراف مأموریت بانک مرکزی تبیین می‌شود. در پایان، بر لزوم استقرار چارچوب انحلال کنترل‌شده بانکی و شفافیت تصمیمات نجات مالی تأکید می‌گردد.

ادامه مطلب

بازار سرمایه ایران در ظاهر میدان رقابت است اما در واقع به شبکه‌ای از وفاداری نهادی بدل شده است. این مقاله با تحلیل داده‌های بورسی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ و چارچوب «تسخیر نهادی» نشان می‌دهد چگونه مالکیت سیاسی، سرمایه را از مسیر رشد به انباشت رانتی منحرف کرده است.

ادامه مطلب