طلا در ۲۰۲۶: آناتومی یک پارادوکس

طلا در ۲۰۲۶: آناتومی یک پارادوکس
طلا پس از ثبت سقف تاریخی، اسیر پارادوکس امنیت ۲۰۲۶ شد. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی بررسی می‌کند که چگونه جنگ از مسیر شوک نفتی، فدرال رزرو را به حفظ سیاست انقباضی وادار کرد. افزایش بازدهی اوراق و تخلیه موقعیت‌های اهرمی، طلا را تحت فشار قرار داد. تحلیلی جامع بر تقاطع روندهای کوتاه‌مدت و ساختارهای بلندمدت، همراه با بررسی دقیق استراتژی برای سرمایه‌گذاران با در نظر گرفتن متغیرهای ریال و حباب سکه.
ادامه مطلب

تله استراتژیک ایران: اقتصاد سیاسی پایان جنگ بدون صلح

تله استراتژیک ایران: اقتصاد سیاسی پایان جنگ بدون صلح
این مقاله سناریویی را بررسی می‌کند که در آن جنگ پایان می‌یابد، اما صلحی ساخته نمی‌شود. استدلال اصلی این است که «آتش‌بس بدون تسویه» برای ایران از مسیر بودجه، بانک، بازار ارز، شبکه توزیع و تورم می‌تواند به فرسایش شدید اقتصادی و اجتماعی منجر شود. در عین حال، نسخه «ادامه جنگ و بستن هرمز» نیز راه نجات نیست، چون نه رانت پایدار می‌سازد و نه امکان احیای اقتصاد را فراهم می‌کند. متن نشان می‌دهد که تنها افق کم‌هزینه‌تر، نه پیروزی کامل، بلکه ساختن یک مسیر سوم از دل فشارهای ساختاری داخلی و منطقه‌ای است.
ادامه مطلب

بحران مشروعیت و انسداد گفت‌وگو در اقتصاد سیاسی ایران،خوانشی هابرمارسی

 بحران مشروعیت و انسداد گفت‌وگو در اقتصاد سیاسی ایران،خوانشی هابرمارسی
این مقاله با تکیه بر اندیشه یورگن هابرماس توضیح می‌دهد که چرا در ایران، تصمیمات اقتصادی بارها به بحران سیاسی تبدیل می‌شوند. مسئله فقط درستی یا نادرستی سیاست‌ها نیست، بلکه غیاب گفت‌وگو، ضعف نهادهای میانجی، و فرسایش حوزه عمومی است که هر تصمیم پرهزینه را به تجلی یک‌جانبه قدرت بدل می‌کند. متن با تمرکز بر آبان ۱۳۹۸ و مقایسه با کره جنوبی ۱۹۹۷ و ترکیه ۲۰۰۱ نشان می‌دهد که فقدان سازوکارهای ارتباطیِ تولید مشروعیت، یکی از ریشه‌های اصلی بحران در اقتصاد سیاسی ایران است.
ادامه مطلب

خروج خاموش: اقتصاد سیاسیِ پناه بردن به «دارایی‌های فرامرزی» در عصر سرکوب مالی

خروج خاموش: اقتصاد سیاسیِ پناه بردن به «دارایی‌های فرامرزی» در عصر سرکوب مالی
در اقتصاد ملتهب، فرار سرمایه دیگر محدود به مهاجرت فیزیکی نیست. شهروندان برای حفظ ارزش دارایی خود در برابر تورم مزمن و سرکوب مالی، به «دارایی‌های فرامرزی» مانند تتر و بیت‌کوین پناه می‌برند. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی، پیامدهای این «خروج خاموش» را بر ترازنامه اقتصاد ملی و کارایی سیاست‌های پولی تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد چگونه کاهش اعتماد نهادی، طبقه متوسط را از بازارهای فیزیکی به سمت اقتصاد سایه و شبکه‌های بلاک‌چین سوق داده است.
ادامه مطلب

آناتومی بی‌مصرف‌سازی جغرافیا

آناتومی بی‌مصرف‌سازی جغرافیا
این مقاله نشان می‌دهد مسئله ایران، از دست دادن یک «هارتلند واقعی» نیست، بلکه گذار از توهم جغرافیایی به وضعیت «فضای خالی» در نظم شبکه‌ای جهان است. با تحلیل ژئواکونومی جریان‌محور، مقاله توضیح می‌دهد چگونه حذف دیجیتال، مالی و نهادی ایران، جغرافیا را از دارایی به بدهی استراتژیک تبدیل کرده و هزینه بازگشت را به‌صورت غیرخطی افزایش داده است.
ادامه مطلب

سقوطِ غولِ نفتی؛ وقتی «پدربزرگِ بخشنده» طلبکار می‌شود

سقوطِ غولِ نفتی؛ وقتی «پدربزرگِ بخشنده» طلبکار می‌شود
دوران توزیع رانت و انرژی ارزان به پایان رسیده است. در این مقاله نشان می‌دهیم که چگونه دولت با بروز ناترازی‌های فیزیکی، از یک «توزیع‌گر» به یک «استخراج‌گر» تغییر ماهیت داده است. قطعی برق صنایع، تورم پنهان و انتقال بدهی به بانک‌ها، مکانیسم‌هایی هستند که هزینه‌ی این گذار را از جیب جامعه و فعالان اقتصادی می‌پردازند. برای جلوگیری از فرسایش تولید و بازگشت به مسیر توسعه، به سه گام فوری نیازمندیم: شفافیت بودجه‌ای، اصلاح هوشمند قیمت‌ها و توقف استقراض بانکی.
ادامه مطلب

آتش‌بس بدون حل تعارض

آتش‌بس بدون حل تعارض
این مقاله توضیح می‌دهد که بحران میان ایران، آمریکا و اسرائیل فقط یک درگیری نظامی بر سر پرونده هسته‌ای یا موشک نیست، بلکه به ماهیت ایدئولوژیک جمهوری اسلامی، ساختار قدرت درونی آن، نقش سپاه، فرسایش جامعه ایران و منطق اقتصاد سیاسی انرژی گره خورده است. متن نشان می‌دهد که حتی اگر آتش‌بس رخ دهد، تعارض اصلی می‌تواند باقی بماند و در نهایت مسیر محتمل‌تر، نه بازگشت به ثبات پایدار، بلکه فرسایش تدریجی ساختاری است که این بحران را بازتولید می‌کند.
ادامه مطلب

کسب‌وکارِ آشوب: ذی‌نفعان تورم و سد اصلاحات ساختاری

کسب‌وکارِ آشوب: ذی‌نفعان تورم و سد اصلاحات ساختاری
تورم مزمن فقط گرانی نیست؛ یک نظم اقتصاد سیاسی است که در آن ثروت بیشتر از مسیر «استخراج ارزش» (رانت، دسترسی، شکاف‌ها) جابه‌جا می‌شود تا «خلق ارزش». مقاله چهار کانال کسب‌وکار آشوب را توضیح می‌دهد: آربیتراژ قیمتی، آربیتراژ اطلاعاتی، انحصار و مجوز، و انتقال ریسک. سپس با لنز انتخاب عمومی نشان می‌دهد چرا ذی‌نفعان سازمان‌یافته هزینه اصلاحات را بالا می‌برند و چرا مردم، با وجود قربانی بودن، ناخواسته در بازتولید آشوب گرفتار می‌شوند. پایان مقاله نقشه اصلاحات ضدکانالی و پیش‌شرط‌های گذار به ثبات را ارائه می‌کند.
ادامه مطلب

آناتومی بلعیده شدن منابع عمومی

آناتومی بلعیده شدن منابع عمومی
خصوصی‌سازی قرار بود دولت را کوچک و سفره مردم را بزرگ کند، اما در میانه راه به «تیول‌داری نوین» تبدیل شد. در این مقاله، با کالبدشکافی مسیر «بدهی تا واگذاری»، فاش می‌کنیم که چگونه دارایی‌های استراتژیک ملی به ابزار تسویه‌حساب‌های مالی تبدیل شده‌اند. با بررسی ۶ نشانه عملیاتی افت کارایی و تحلیل نقش مخرب ناترازی صندوق‌های بازنشستگی، این متن ۵ راهکار کلیدی از جمله «اهلیت کارکردی» و «حق فسخ مشروط» را برای خروج از این انسداد ساختاری پیشنهاد می‌دهد.
ادامه مطلب

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران

انقلاب ناامیدی و ویرانی افق اقتصادی در ایران
این مقاله به واکاوی پدیده «کوتاه‌مدت‌گرایی اجباری» در ایران می‌پردازد. تورم مزمن با تبدیل پس‌انداز به یک خطای استراتژیک، افق زمانی شهروندان را فشرده کرده و «لذت آنی» یا خرید کالاهای بادوام را به منطقی‌ترین واکنش برای بقا تبدیل کرده است. نویسنده با کالبدشکافی نرخ تنزیل زمانی و تحلیل گسست در قرارداد اجتماعی، نشان می‌دهد که چگونه این عقلانیت فردی در نهایت به یک ویرانی جمعی و توقف انباشت سرمایه مولد منجر می‌شود؛ فرآیندی که از آن به عنوان «انقلاب ناامیدی» یاد می‌شود.
ادامه مطلب