پاییز ۱۴۰۴ را باید از پنجره بازار بدهی دید؛ جایی که اخزای ۴۰ درصدی خبر از اضطراب مالی و فرسایش سرمایه‌گذاری می‌دهد. هم‌زمان، دلار ۱۲۰ هزار تومانی زیر فشار شکاف تورمی و ریسک سیاسی حرکت می‌کند و بحث بنزین به‌عنوان سیگنال حکمرانی، انتظارات را تیزتر می‌سازد. همگرایی این سه ضلع می‌تواند رکود تورمی را تشدید کند. راهبرد بقا در این شرایط، کنترل سهم ریال، تقدم خریدهای ضروری و بازنگری در منطق سرمایه‌گذاری با توجه به نرخ بدون ریسک است.

ادامه مطلب

سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در تاریخ طلاست؛ قیمت از حدود ۲۷۰۰ تا نزدیکی ۴۴۰۰ دلار جهش کرده و بانک‌های مرکزی سه سال پیاپی بیش از هزار تن در سال طلا خریده‌اند. در این مقاله، با زبان ساده اما داده‌محور، توضیح می‌دهیم چرا طلا از یورو در ذخایر جهانی عبور کرده، با بازل ۳ و رفتار چین و ذخایر سایه گره خورده و چگونه به «پول موازی خاموش» نظم پسادلاری تبدیل شده است؛ و در نهایت، این تحولات برای سیاست ذخایر ایران و تصمیم‌های سرمایه‌گذار خرد در ۱۴۰۴ چه معنایی دارد.

ادامه مطلب

از ۱۵ آذر ۱۴۰۴، بنزین در ایران رسماً سه‌نرخی شد و نرخ سوم با سازوکار «بازبینی فصلی» وارد بازی شد. این تغییر فقط یک عدد جدید روی تابلوی پمپ‌بنزین نیست، بلکه نشانه اعتراف دولت به بن‌بست مدل «خرید محبوبیت با انرژی ارزان» است. این مقاله نشان می‌دهد نظام سه‌نرخی چگونه به سه ناترازی بزرگ (بنزین، بودجه، صندوق‌ها) گره خورده، چه سناریوهایی پیش‌روی اقتصاد و جامعه قرار می‌دهد و کدام طبقات هزینه اصلی این جراحی را می‌پردازند.

ادامه مطلب

این مقاله با تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد چگونه سیاست پولی ایران از ابزار کنترل تورم به ابزار مهندسی قدرت تبدیل شده است. «پول ساکت» در واقع تکنولوژی سلطه‌ای است که از طریق انجماد نقدینگی، جامعه را در سکوت اقتصادی نگاه می‌دارد.

ادامه مطلب

این مقاله تلاشی است برای بازخوانی اقتصاد دیجیتال به‌عنوان شکل تازه‌ای از عقلانیت حکمرانی. مهران فتحی با ترکیب دیدگاه‌های فوکو، زوباف و بودریار، نشان می‌دهد که در سرمایه‌داری پلتفرمی، قدرت از دولت‌ها به الگوریتم‌ها مهاجرت کرده و داده، به منبع اصلی ثروت و سلطه بدل شده است. در این تحلیل، «داده» همان نقشی را دارد که نفت در قرن بیستم داشت: سوخت سیاست، اقتصاد و معنا.

ادامه مطلب

این یادداشت تحلیلی از مهران فتحی، عملکرد دولت در سال اول برنامه هفتم توسعه را بررسی می‌کند؛ از وعده رشد ۸٪ تا واقعیت رکود، ناترازی بانکی، کسری بودجه و تعادل سیاسی ناپایدار در سیاست ارزی.

ادامه مطلب

این مقاله با محوریت پرونده بانک آینده، نشان می‌دهد چگونه الگوی تکرارشونده «زیان خصوصی، نجات عمومی» از دوران مؤسسات مالی تا امروز، نظام بانکی ایران را به گروگان سلطه مالی و خلق پول پرقدرت تبدیل کرده است. با اتکا به صورت‌های مالی و داده‌های بانک مرکزی، سه سناریوی ادغام و اثر تورمی هر کدام بر پایه پولی برآورد شده و پیامدهایی چون تشدید اخلاق خطر، تضعیف اعتماد سپرده‌گذاران و انحراف مأموریت بانک مرکزی تبیین می‌شود. در پایان، بر لزوم استقرار چارچوب انحلال کنترل‌شده بانکی و شفافیت تصمیمات نجات مالی تأکید می‌گردد.

ادامه مطلب

بازار سرمایه ایران در ظاهر میدان رقابت است اما در واقع به شبکه‌ای از وفاداری نهادی بدل شده است. این مقاله با تحلیل داده‌های بورسی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ و چارچوب «تسخیر نهادی» نشان می‌دهد چگونه مالکیت سیاسی، سرمایه را از مسیر رشد به انباشت رانتی منحرف کرده است.

ادامه مطلب

این مقاله یک تحلیل عمیق از وضعیت بازار سرمایه ایران ارائه می‌دهد؛ بازاری که دیگر صرفاً تابع متغیرهای اقتصادی نیست، بلکه در نقطهٔ تلاقی ژئوپلیتیک، سیاست داخلی و روان‌شناسی جمعی قرار گرفته است. با تکیه بر نظریهٔ چشم‌انداز، اقتصاد رفتاری، داده‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ و تحلیل رویداد، مقاله نشان می‌دهد چگونه «تحریم خارجی» و «ابهام نهادی داخلی» با هم بازار را وارد وضعیت «تعلیق مزمن» کرده‌اند؛ وضعیتی که در آن سرمایه به جای جستجوی سود، در پی بقاست و هیچ مکانیسم نهادی برای جذب شوک وجود ندارد. نتیجه: بازاری بی‌نقدشوندگی، بی‌اعتماد و گروگان سیاست.

ادامه مطلب

این نوشتار نشان می‌دهد که رشد اقتصادی به‌خودی‌خود ضامن ثبات سیاسی نیست. با تکیه بر نظریه هانتینگتون و پژوهش‌های تطبیقی، توضیح داده می‌شود چگونه توسعه بدون نهادسازی، مطالبات اجتماعی را افزایش می‌دهد اما ظرفیت حکومت برای مدیریت آن ثابت می‌ماند؛ وضعیتی که به بی‌ثباتی، نارضایتی و بحران مشروعیت منجر می‌شود.

ادامه مطلب