این مقاله منطق «شیر یک‌طرفه» را در اقتصاد سیاسی صادرات توضیح می‌دهد: ورودیِ قطورِ منابع ارزان ریالی (انرژی، خوراک، یارانه پنهان و نرخ‌های ترجیحی) وارد واحدهای تولیدی می‌شود، اما خروجیِ دلاری به‌جای آن‌که به اقتصاد کشور برگردد و سرمایه‌گذاری، اشتغال و ثبات ارزی بسازد، در دو مسیر شکاف می‌خورد: شاخه‌ای باریک با بازگشت محدود ارز و شاخه‌ای قطور با نشت/عدم بازگشت. نتیجه این معماری، تشدید ناترازی ارزی، انتقال رانت به سود خصوصی، و تضعیف قرارداد اجتماعی است. دیاگرام همراه، این سازوکار را به‌صورت بصری و قابل فهم نشان می‌دهد. در پایان، نقاط مداخله سیاستی و شاخص‌های پایش «بازگشت ارز» پیشنهاد می‌شود. دقیق.

ادامه مطلب

تورم در ایران در قالب یک تعادل بد بازتولید می‌شود؛ تعادلی که در آن دولتِ گرفتار سلطه مالی، بانک‌های ناتراز و صندوق‌های بازنشستگیِ در آستانه بحران، همراه با ذی‌نفعان دارایی‌محور، به طور ضمنی بر «تورم کنترل‌شده اما مزمن» هم‌گرا می‌شوند. مقاله با توضیح نقش بانک مرکزی به‌عنوان مدیر بحران مزمن، مکانیسم انتقال سودهای بی‌کیفیت به پایه پولی و اثر شتاب‌دهنده تحریم، نشان می‌دهد چرا شکستن این چرخه بیش از آنکه پولی باشد، تصمیمی توزیعی و نهادی است. در پایان، نقشه راه سه‌گامی برای مهار ترازنامه بانک‌های بد، هوشمندسازی مالیاتی و دیپلماسی کاهش هزینه مبادله ارائه می‌شود.

ادامه مطلب

در ایران امروز، «درد» فقط رنج نیست؛ سرمایه است. از روایت تحریم و محاصره تا اینترنت سفید و معافیت‌های مالیاتی، یک منطق مشترک در حال گسترش است: هر کس قانع‌کننده‌تر نقش قربانیِ حساس را بازی کند، سهم بیشتری از منابع کمیاب می‌گیرد. این مقاله نشان می‌دهد چگونه «استبداد قربانی» و «اقتصاد معافیت» زیرساخت‌ها را طبقاتی می‌کنند و ما را به سمت مجمع‌الجزایر امتیاز، بازار سیاه مشروعیت و فئودالیسم دیجیتال می‌برند.

ادامه مطلب

این مقاله «اعتماد» را به‌مثابه فناوری اجتماعی کاهش هزینه مبادله تحلیل می‌کند. با تضعیف قرارداد اجتماعی، هزینه اجرای قاعده جهش می‌کند، قراردادها از اعتبار به وثیقه و جریمه می‌لغزند و «گرانی همکاری» شکل می‌گیرد. نتیجه، ظهور فئودالیسم جدید و چرخه پناهگاه است؛ جایی که امنیت و ثبات به توان خرید و شبکه‌های بسته وابسته می‌شود. در این وضعیت، نظارت دیجیتال جای اعتماد ارگانیک را می‌گیرد و به‌صورت مالیات پنهان انطباق، بهره‌وری کل عوامل را در معرض فرسایش تدریجی قرار می‌دهد. در سطح کلان نیز QE بدون بازسازی اعتماد، نقدینگی را در دارایی‌ها حبس کرده و شکاف طبقاتی را تشدید می‌کند.

ادامه مطلب

دسامبر ۲۰۲۵ را می‌توان لحظه «اعلام رسمی وضعیت بقا» دانست: هم‌زمانی تنش ارزی با تصمیم سه‌پله‌ای سوخت، نشانه‌ای از ورود اقتصاد ایران به فاز «ساده‌سازی خزنده» است. این مقاله با چارچوب تینتر و مدل اتوفاژی اقتصادی توضیح می‌دهد چرا شوک‌ها الزاماً فروپاشی نمی‌آورند؛ بلکه با انتقال هزینه به جامعه، بقای نهادی را ممکن می‌کنند. چهار ستون اتوفاژی (فیزیکی، انسانی، ترازنامه‌ای، نهادی) و سناریوهای قابل پایش آینده ارائه می‌شود.

ادامه مطلب

قیمت طلا در ایران صرفاً تابع انس جهانی نیست؛ بیشتر ترجمه ریالی ریسک ارزی و تورمی است. در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ فدرال رزرو با کاهش ۰.۲۵ درصدی نرخ بهره اما رأی‌گیری ۹ به ۳، پیام داد که کاهش‌های بعدی کند و مشروط خواهد بود و بنابراین رشد انس محدود می‌شود. هم‌زمان انتقال بیش از ۳۳۰۰ ردیف تعرفه به تالار دوم و ارز توافقی، نقطه مرجع ذهنی بازار را بالاتر برده و فشار تقاضای ارز را تشدید می‌کند. نتیجه، طناب‌کشی‌ای است که در آن دلار و حباب سکه غالب می‌شوند و حتی با ضعف انس، قیمت طلای داخلی افزایش می‌یابد.

ادامه مطلب

این مقاله نشان می‌دهد چرا فرار سرمایه در ایران ۱۴۰۴ از رفتار طبقه ثروتمند عبور کرده و به استراتژی بقای طبقه متوسط تبدیل شده است. با تحلیل چرخه بی‌ثباتی نهادی، تورم ساختاری و ریسک‌های سیاستی، روند خروج سرمایه و پیامدهای اقتصادی آن توضیح داده می‌شود.

ادامه مطلب

چرا سیاست‌های آشکارا ناکارآمد در ایران پایدار می‌مانند؟ این مقاله با کنار گذاشتن لنز اخلاقی، توضیح می‌دهد که در نظم دسترسی محدود، بسیاری از ناکارآمدی‌ها نه «خطا»، بلکه پیامد منطقی سازوکار بقای ائتلاف حاکم است. با تعریف عملیاتی «توزیع استراتژیک منابع»، نشان داده می‌شود چگونه خلق رانت، تهی‌شدن اختیارات و داده‌های نهادهای توسعه‌ای و جایگزینی شبکه‌ها، تورم، انحصار و ارز چندنرخی را بازتولید می‌کند. سه پیش‌بینی قابل مشاهده و دو مثال خودرو و ارز، چارچوب را از سطح روایت فراتر می‌برند.

ادامه مطلب

مسئله جانشینی در جمهوری اسلامی وارد فاز «نیمه‌علنی و شبکه‌ای» شده است. این مقاله با انتقال تحلیل از سطح افراد به سطح سازوکارها، سه سرمایه مشروعیت فقهی، امنیتی و اجرایی را به‌عنوان ارزهای اصلی میدان جانشینی تعریف می‌کند. سپس نشان می‌دهد اقتصاد سیاسی رانت و منطق بیمه دارایی چگونه موتور پنهان ائتلاف‌های قدرت است. جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ به‌عنوان شتاب‌دهنده این فرایند تحلیل می‌شود و در پایان، سه سناریوی اصلی آینده همراه با شاخص‌های هشدار زودهنگام ارائه می‌گردد.

ادامه مطلب

وقتی بدهی دولت‌ها به آستانه‌های حساس می‌رسد، بانک مرکزی میان دو بد گرفتار می‌شود: تورم بالاتر یا تشدید بحران بدهی و بی‌ثباتی مالی. این متن نشان می‌دهد چگونه در چنین رژیمی، افزایش نرخ بهره می‌تواند بازارها را متلاطم کند، چرا دولت‌ها به سرکوب مالی مدرن تکیه می‌کنند، و چگونه سپرده و اوراق دولتی ممکن است از نظر نکول امن باشند اما از نظر حفظ قدرت خرید نه. در پایان، سه دسته دارایی برای تاب‌آوری در برابر تورم ساختاری معرفی می‌شود.

ادامه مطلب