اقتصاد دیجیتال و پیامدهای سیاسی آن

۲۱ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_دیجیتال ، قدرت_داده ، کلان‌داده ، سرمایه‌داری_پلتفرمی ، سرمایه‌داری_نظارتی ، پلتفرم‌ها ، جامعه_پلتفرمی ، اقتصاد_توجه ، حکمرانی_الگوریتمی ، بیوپولیتیک ، دیتاپولیتیک ، اثر_شبکه‌ای ، رانت_پیش‌بینی ، استعمار_داده ، هژمونی_دیجیتال ، حاکمیت_داده ، سیاست_دیجیتال_ایران ، حاکمیت_داده_در_ایران ، زیرساخت_ابری_بومی ، هوش_مصنوعی ، امنیت_سایبری ، عدالت_دیجیتال ، DigitalEconomy ، PlatformCapitalism ، SurveillanceCapitalism ، AlgorithmicGovernance ، DataSovereignty ، DataColonialism
اقتصاد دیجیتال و پیامدهای سیاسی آن
این مقاله تلاشی است برای بازخوانی اقتصاد دیجیتال به‌عنوان شکل تازه‌ای از عقلانیت حکمرانی. مهران فتحی با ترکیب دیدگاه‌های فوکو، زوباف و بودریار، نشان می‌دهد که در سرمایه‌داری پلتفرمی، قدرت از دولت‌ها به الگوریتم‌ها مهاجرت کرده و داده، به منبع اصلی ثروت و سلطه بدل شده است. در این تحلیل، «داده» همان نقشی را دارد که نفت در قرن بیستم داشت: سوخت سیاست، اقتصاد و معنا.
ادامه مطلب

دولت در آزمون برنامه هفتم

۲۰ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد سیاسی ایران ، بودجه ۱۴۰۴ ، آینده‌پژوهی ، برنامه هفتم توسعه ، تورم ساختاری ، ناترازی بانکی ، سیاست ارزی ، بازار سرمایه ، فرسایش نهادی ، رشد اقتصادی ، رانت ساختاری ، سناریو ۱۴۰۴
دولت در آزمون برنامه هفتم
این یادداشت تحلیلی از مهران فتحی، عملکرد دولت در سال اول برنامه هفتم توسعه را بررسی می‌کند؛ از وعده رشد ۸٪ تا واقعیت رکود، ناترازی بانکی، کسری بودجه و تعادل سیاسی ناپایدار در سیاست ارزی.
ادامه مطلب

از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده

۱۹ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران نقدینگی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، اقتصاد_ایران ، نجات_بانکی ، سیاست_پولی ، تورم_ساختاری ، نظام_بانکی_ایران ، بانک_آینده ، ادغام_بانکی ، بحران_مؤسسات_مالی ، ورشکستگی_بانکی ، چاپ_پول ، خلق_پایه_پولی ، پایه_پولی ، تورم_مزمن ، سلطه_مالی ، Fiscal_Dominance ، بانک_مرکزی_ایران ، ریسک_سیستمی ، دارایی_سمی ، دارایی_منجمد ، صندوق_ضمانت_سپرده‌ها ، بانک_بد ، اصلاح_نظام_بانکی
از بحران مؤسسات مالی تا ادغام بانک آینده
این مقاله با محوریت پرونده بانک آینده، نشان می‌دهد چگونه الگوی تکرارشونده «زیان خصوصی، نجات عمومی» از دوران مؤسسات مالی تا امروز، نظام بانکی ایران را به گروگان سلطه مالی و خلق پول پرقدرت تبدیل کرده است. با اتکا به صورت‌های مالی و داده‌های بانک مرکزی، سه سناریوی ادغام و اثر تورمی هر کدام بر پایه پولی برآورد شده و پیامدهایی چون تشدید اخلاق خطر، تضعیف اعتماد سپرده‌گذاران و انحراف مأموریت بانک مرکزی تبیین می‌شود. در پایان، بر لزوم استقرار چارچوب انحلال کنترل‌شده بانکی و شفافیت تصمیمات نجات مالی تأکید می‌گردد.
ادامه مطلب

سوسیالیسم در انتخابات و پس از آن

۱۷ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک فرار سرمایه ، آینده‌پژوهی ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد دیجیتال ، سرمایه‌داری ، سوسیالیسم ، سوسیالیسم_انتخاباتی ، عدالت_اجتماعی ، زوهر ممدانی ، چپ جدید ، نابرابری ، توماس پیکتی ، میلانویچ ، مالیات داده ، OECD ، IMF ، سوسیال دموکراسی ، سوسیال دموکراسی ۲٫۰ ، جهانی‌سازی ، احزاب سیاسی
سوسیالیسم در انتخابات و پس از آن
این مقاله توضیح می‌دهد که سوسیالیسم انتخاباتی نه بازگشت مارکسیسم، بلکه واکنش نظام لیبرال به بحران مشروعیت است. مهران فتحی با تحلیل اقتصاد جهانی، از نظریه‌های پیکتی و میلانویچ تا پروژه BEPS در OECD، نشان می‌دهد که چپ جدید بدون اصلاح نهادی نمی‌تواند عدالت را به کارآمدی پیوند دهد. راه‌حل پیشنهادی او، سوسیال‌دموکراسی ۲.۰ است؛ مدلی مبتنی بر مالیات بر داده، شفافیت جهانی و عدالت مالیاتی دیجیتال.
ادامه مطلب

ایران بدون میانه؛ مرگ آرام طبقه متوسط

۱۶ آبان ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، نابرابری ، ایران_بدون_میانه ، طبقه_متوسط ، سقوط_طبقه_متوسط ، فروپاشی_اجتماعی ، بحران_معیشت ، رانت ، رانت_خواری ، الیگارشی ، شکاف_طبقاتی ، شکاف_نسلی ، مسکن ، اجاره_نشینی ، بیکاری ، مهاجرت ، اعتماد_اجتماعی ، نهادهای_مدنی ، شایسته_سالاری ، عدالت_اقتصادی ، اصلاحات_ساختاری ، مالیات_بر_عایدی_سرمایه ، مالیات_ثروت ، ثبات_پولی ، استقلال_بانک_مرکزی ، کسب_وکارهای_کوچک ، دانش_بنیان ، آموزش ، معلم ، حکمرانی_اقتصادی ، بازسازی_اعتماد
ایران بدون میانه؛ مرگ آرام طبقه متوسط
«ایران بدون میانه» روایت سقوط ستون عقلانیت است؛ جایی که طبقهٔ متوسط، موتور ثبات و گفت‌وگو، در فرسایشی آرام فرو می‌پاشد. این مقاله با داده‌های اقتصادی و تحلیل اجتماعی، زلزله‌ای را شرح می‌دهد که از تورم و رانت آغاز شد و به بحران اعتماد انجامید.
ادامه مطلب

بازارِ بی‌اختیار - اقتصاد سیاسیِ مالکیت و اسارت سرمایه در ایران

۱۵ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران سرمایه_گذاری ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_سیاسی_ایران ، بازار_سرمایه ، رانت ، بازار_بی_اختیار ، بورس_ایران ، مالکیت_دولتی ، نهادهای_شبه_دولتی ، تسخیر_نهادی ، حاکمیت_شرکتی ، خصوصی_سازی ، مالی_سازی_دولت ، سرمایه_در_ایران
بازارِ بی‌اختیار - اقتصاد سیاسیِ مالکیت و اسارت سرمایه در ایران
بازار سرمایه ایران در ظاهر میدان رقابت است اما در واقع به شبکه‌ای از وفاداری نهادی بدل شده است. این مقاله با تحلیل داده‌های بورسی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳ و چارچوب «تسخیر نهادی» نشان می‌دهد چگونه مالکیت سیاسی، سرمایه را از مسیر رشد به انباشت رانتی منحرف کرده است.
ادامه مطلب

بازارِ گروگان: تعلیق مزمن در اقتصاد سیاسیِ ترس

۱۳ آبان ۰۴ اقتصاد سیاسی ایران اقتصاد ایران ، ریسک ژئوپلیتیک ، بازار سرمایه ایران ، اقتصاد سیاسی ، ریسک سیستماتیک ، تورم انتظاری ، ژئوپلیتیک ایران ، تحریم ، تعلیق مزمن ، اقتصاد رفتاری ، نااطمینانی نهادی ، تحلیل رویداد ، شاخص بورس ، سرمایه‌گذاری ، بی‌اعتمادی نهادی
بازارِ گروگان: تعلیق مزمن در اقتصاد سیاسیِ ترس
این مقاله یک تحلیل عمیق از وضعیت بازار سرمایه ایران ارائه می‌دهد؛ بازاری که دیگر صرفاً تابع متغیرهای اقتصادی نیست، بلکه در نقطهٔ تلاقی ژئوپلیتیک، سیاست داخلی و روان‌شناسی جمعی قرار گرفته است. با تکیه بر نظریهٔ چشم‌انداز، اقتصاد رفتاری، داده‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ و تحلیل رویداد، مقاله نشان می‌دهد چگونه «تحریم خارجی» و «ابهام نهادی داخلی» با هم بازار را وارد وضعیت «تعلیق مزمن» کرده‌اند؛ وضعیتی که در آن سرمایه به جای جستجوی سود، در پی بقاست و هیچ مکانیسم نهادی برای جذب شوک وجود ندارد. نتیجه: بازاری بی‌نقدشوندگی، بی‌اعتماد و گروگان سیاست.
ادامه مطلب

تورم چیست و چگونه به‌وجود می‌آید؟

۱۰ آبان ۰۴ یادداشت‌ها و نقدهای معاصر سلطه مالی ، مهران فتحی ، اقتصاد ایران ، تورم ، تورم مزمن ، اقتصاد سیاسی ، سیاست پولی ، بانک مرکزی ، نقدینگی ، کسری بودجه ، تورم ساختاری ، اعتبار نهادی ، اعتماد عمومی ، انتظارات تورمی ، سیاست مالی ، خلق پول ، تورم انتظاری ، سیگنال قیمتی ، اختلال قیمت ، رکود تورمی ، حکمرانی پولی ، یارانه پنهان ، چاپ پول ، گزارش تورمی ، نظام بانکی ، پایه پولی ، تورم ایران
تورم چیست و چگونه به‌وجود می‌آید؟
تحلیل جامع تورم مزمن ایران از منظر اقتصاد سیاسی: از سلطه مالی و خلق پول بی‌پشتوانه تا شکست ارتباطی و انتظارات تورمی. این مقاله چارچوب سه‌بعدی پول–نهاد–اعتماد را برای فهم و مهار تورم ارائه می‌دهد.
ادامه مطلب

جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا

۰۸ آبان ۰۴ تحلیل‌های راهبردی و ژئوپلیتیک اقتصاد_سیاسی ، جنگ_تجاری ، چین ، آمریکا ، ژئواکونومی ، تحلیل_اقتصادی ، وابستگی_متقابل ، اقتصاد_جهانی ، تحلیل_سیاسی ، توماس_پیکتی ، هنری_فارل ، تحلیل_راهبردی ، geoeconomics
جنگ تجاری؛ وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده میان چین و آمریکا
این مقاله با تکیه بر نظریه «وابستگی متقابل سلاح‌سازی‌شده» توضیح می‌دهد چگونه شبکه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین جهانی به ابزار فشار ژئوپلیتیکی میان چین و آمریکا تبدیل شده‌اند. مهران فتحی در این تحلیل نشان می‌دهد که جنگ تجاری، آغاز نظم جدیدی است که در آن کارایی اقتصادی جای خود را به انعطاف‌پذیری و امنیت داده است.
ادامه مطلب

بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود

۰۵ آبان ۰۴ جامعه، فرهنگ و روان سیاست تورم ، اقتصاد_سیاسی ، اقتصاد_ایران ، نظام_بانکی_ایران ، بانک_آینده ، تحلیل_اقتصادی ، بحران_بانکی ، اعتماد_عمومی ، اصلاح_نهادی ، شفافیت_مالی ، فساد_ساختاری ، زیر_پوست_اقتصاد ، MoralHazard ، ZombieBanking ، BankResolution
بانک آینده، گذشته‌ای که تمام نمی‌شود
این مقاله با واکاوی پرونده بانک آینده، یکی از نمادین‌ترین بحران‌های بانکی ایران را تحلیل می‌کند. مهران فتحی نشان می‌دهد که این بحران صرفاً مالی نیست، بلکه بازتاب شکست نهادی در شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد است. از ادغام سیاسی مؤسسات غیرمجاز تا خلق سودهای موهوم و نجات‌های پنهان، نظام بانکی به شبکه‌ای از بانک‌های زامبی تبدیل شده است که بقا در آن، به‌جای اصلاح، با انکار ممکن می‌شود.
ادامه مطلب

نوشته های اخیر

دسته بندی ها