طلای ۲۰۲۵؛ از شوک قیمتی تا دکترین جدید بانک‌های مرکزی

طلای ۲۰۲۵؛ از شوک قیمتی تا دکترین جدید بانک‌های مرکزی
سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در تاریخ طلاست؛ قیمت از حدود ۲۷۰۰ تا نزدیکی ۴۴۰۰ دلار جهش کرده و بانک‌های مرکزی سه سال پیاپی بیش از هزار تن در سال طلا خریده‌اند. در این مقاله، با زبان ساده اما داده‌محور، توضیح می‌دهیم چرا طلا از یورو در ذخایر جهانی عبور کرده، با بازل ۳ و رفتار چین و ذخایر سایه گره خورده و چگونه به «پول موازی خاموش» نظم پسادلاری تبدیل شده است؛ و در نهایت، این تحولات برای سیاست ذخایر ایران و تصمیم‌های سرمایه‌گذار خرد در ۱۴۰۴ چه معنایی دارد.
ادامه مطلب

 شوک سوم بنزین

 شوک سوم بنزین
از ۱۵ آذر ۱۴۰۴، بنزین در ایران رسماً سه‌نرخی شد و نرخ سوم با سازوکار «بازبینی فصلی» وارد بازی شد. این تغییر فقط یک عدد جدید روی تابلوی پمپ‌بنزین نیست، بلکه نشانه اعتراف دولت به بن‌بست مدل «خرید محبوبیت با انرژی ارزان» است. این مقاله نشان می‌دهد نظام سه‌نرخی چگونه به سه ناترازی بزرگ (بنزین، بودجه، صندوق‌ها) گره خورده، چه سناریوهایی پیش‌روی اقتصاد و جامعه قرار می‌دهد و کدام طبقات هزینه اصلی این جراحی را می‌پردازند.
ادامه مطلب

سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟

سراب صلح: چرا «اقتصاد سیاسی» بازسازی، پیچیده‌تر از «خوش‌بینی بازار» است؟
روایت غالب این است که با صلح اوکراین، ریسک ژئوپلیتیک تمام می‌شود و بازارها نفس راحتی می‌کشند؛ نفت ارزان می‌شود، طلا سقوط می‌کند و یک «مارشال پلن» جدید موتور کامودیتی‌ها را روشن می‌کند. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی توضیح می‌دهد چرا این تصویر، یک سراب است: روسیه همین حالا هم نفتش را در بازار می‌فروشد، بازسازی اوکراین اسیر ظرفیت نهادی و معمای تأمین مالی است، طلا به بدهی و سلطه مالی واکنش نشان می‌دهد نه فقط به جنگ، و بدون چین، ابرچرخه جدیدی در کامودیتی‌ها شکل نمی‌گیرد. نتیجه: در دوران پساجنگ، به‌جای Follow the Money باید دنبال تضمین‌های سیاسی و قراردادهای با پشتوانه نهادی رفت.
ادامه مطلب

جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی

جنگ دوم غزه–اسرائیل؛ اثرات ژئواکونومیک و گذار به نظم جدید انرژی
این مقاله یک تحلیل عمیق از جنگ دوم غزه–اسرائیل و پیامدهای ژئواکونومیک آن ارائه می‌دهد؛ از امنیت انرژی و بحران کشتیرانی تا اثرات آن بر بازارهای مالی، سیاست پولی آمریکا و اقتصاد سیاسی ایران. متن نشان می‌دهد چگونه این جنگ می‌تواند آغازگر نظم جدیدی در امنیت انرژی و زنجیره‌های تأمین جهان باشد.
ادامه مطلب

شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟

شرق، غرب، یا هیچ‌کدام؟
این مقاله توضیح می‌دهد که شرق‌گرایی ایران نه یک راهبرد توسعه‌ای، بلکه مکانیسمی برای تثبیت ساختار رانتیر و تداوم الگوی خام‌فروشی است. با تکیه بر نظریه وابستگی، قفل‌شدگی مسیر و تحلیل روابط ایران با چین و روسیه، نشان داده می‌شود چگونه فاینانس بدون شرط، رانت میان‌بری، و انحصار تجاری، به بازتولید همان الگوی تاریخی توسعه‌نیافتگی انجامیده است. سه سناریوی آینده نیز برای مسیر وابستگی، توازن هوشمند و درون‌زایی نهادی ارائه می‌شود.
ادامه مطلب

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ

بیت‌کوین در آستانه چرخش بزرگ
بیت‌کوین پس از سقوط ۳۰ درصدی وارد یک تغییر رژیم شده است؛ از فروپاشی روایت «طلای دیجیتال» تا نقش ETFها در تبدیل آن به پول داغ و وابستگی کامل به چرخه نقدینگی وال‌استریت. این مقاله با رویکرد اقتصاد سیاسی، موتورهای سقوط، پارادوکس Safe Haven و سناریوهای پیش‌روی بیت‌کوین را کالبدشکافی می‌کند.
ادامه مطلب

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال

مرگ بازار و ظهور فئودالیسم دیجیتال
این مقاله نشان می‌دهد چرا ساختار اقتصادی امروز دیگر شبیه سرمایه‌داری رقابتی نیست و چگونه پلتفرم‌های دیجیتال با تکیه بر داده، زیرساخت ابری و قدرت الگوریتمی، به «اربابان جدید» تبدیل شده‌اند. از مرگ مکانیسم بازار و جایگزینی الگوریتم‌ها به‌جای کشف قیمت، تا قدرت فراملی اپل و آمازون و مدل جدید ارزش‌گذاری وال‌ستریت—این مقاله کالبدشکافی دقیقی از ظهور فئودالیسم دیجیتال و پیامدهای سیاسی، اقتصادی و دموکراتیک آن ارائه می‌دهد.
ادامه مطلب

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران

آینده طلا در اقتصاد سیاسی جهان با محوریت ایران
مقاله نشان می‌دهد چرا طلا در حال تبدیل شدن به شاخص بی‌اعتمادی جهانی است. سه نیروی کلیدی—بازده واقعی، بحران بدهی آمریکا و ژئوپلیتیک—روند قیمت جهانی طلا را شکل می‌دهند. سناریوهای ۳۸۰۰ تا ۸۰۰۰ دلاری طلا و اثر آن بر بازار ایران بررسی شده و توضیح داده می‌شود چرا در ایران وزن نرخ ارز در قیمت طلا بسیار بیشتر از اونس جهانی است.
ادامه مطلب

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران

پیامدهای نشست شورای حکام بر اقتصاد و بازارهای مالی ایران
این مقاله توضیح می‌دهد نشست شورای حکام چگونه پنج کانال انتقال ریسک—انتظارات، بازار ارز، بودجه، تجارت خارجی و جریان سرمایه—را فعال می‌کند. اثر آن بر دلار، طلا، بازار سرمایه و چشم‌انداز اقتصاد ایران در قالب سه سناریوی اصلی تحلیل شده است.
ادامه مطلب

پولِ ساکت، قدرتِ فعال ، اقتصاد سیاسی سلطه مالی و خشکیدن نقدینگی در بورس ایران

پولِ ساکت، قدرتِ فعال ، اقتصاد سیاسی سلطه مالی و خشکیدن نقدینگی در بورس ایران
این مقاله با تحلیل اقتصاد سیاسی نشان می‌دهد چگونه سیاست پولی ایران از ابزار کنترل تورم به ابزار مهندسی قدرت تبدیل شده است. «پول ساکت» در واقع تکنولوژی سلطه‌ای است که از طریق انجماد نقدینگی، جامعه را در سکوت اقتصادی نگاه می‌دارد.
ادامه مطلب

نوشته های اخیر

دسته بندی ها