دو لبه قیچی بر گردن سرمایه: چرا طلا در جهان «ترمز» کرده اما در ایران «گاز» می‌دهد

دو لبه قیچی بر گردن سرمایه: چرا طلا در جهان «ترمز» کرده اما در ایران «گاز» می‌دهد
قیمت طلا در ایران صرفاً تابع انس جهانی نیست؛ بیشتر ترجمه ریالی ریسک ارزی و تورمی است. در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ فدرال رزرو با کاهش ۰.۲۵ درصدی نرخ بهره اما رأی‌گیری ۹ به ۳، پیام داد که کاهش‌های بعدی کند و مشروط خواهد بود و بنابراین رشد انس محدود می‌شود. هم‌زمان انتقال بیش از ۳۳۰۰ ردیف تعرفه به تالار دوم و ارز توافقی، نقطه مرجع ذهنی بازار را بالاتر برده و فشار تقاضای ارز را تشدید می‌کند. نتیجه، طناب‌کشی‌ای است که در آن دلار و حباب سکه غالب می‌شوند و حتی با ضعف انس، قیمت طلای داخلی افزایش می‌یابد.
ادامه مطلب

فرار سرمایه در ایران ۱۴۰۴: چرا طبقه متوسط در حال خروج خاموش است؟

فرار سرمایه در ایران ۱۴۰۴: چرا طبقه متوسط در حال خروج خاموش است؟
این مقاله نشان می‌دهد چرا فرار سرمایه در ایران ۱۴۰۴ از رفتار طبقه ثروتمند عبور کرده و به استراتژی بقای طبقه متوسط تبدیل شده است. با تحلیل چرخه بی‌ثباتی نهادی، تورم ساختاری و ریسک‌های سیاستی، روند خروج سرمایه و پیامدهای اقتصادی آن توضیح داده می‌شود.
ادامه مطلب

از نهاد به شبکه: منطق بقا و بازتولید ناکارآمدی در نظم دسترسی محدود

از نهاد به شبکه: منطق بقا و بازتولید ناکارآمدی در نظم دسترسی محدود
چرا سیاست‌های آشکارا ناکارآمد در ایران پایدار می‌مانند؟ این مقاله با کنار گذاشتن لنز اخلاقی، توضیح می‌دهد که در نظم دسترسی محدود، بسیاری از ناکارآمدی‌ها نه «خطا»، بلکه پیامد منطقی سازوکار بقای ائتلاف حاکم است. با تعریف عملیاتی «توزیع استراتژیک منابع»، نشان داده می‌شود چگونه خلق رانت، تهی‌شدن اختیارات و داده‌های نهادهای توسعه‌ای و جایگزینی شبکه‌ها، تورم، انحصار و ارز چندنرخی را بازتولید می‌کند. سه پیش‌بینی قابل مشاهده و دو مثال خودرو و ارز، چارچوب را از سطح روایت فراتر می‌برند.
ادامه مطلب

جانشینی در جمهوری اسلامی: مهندسی مشروعیت، جنگ شبکه‌ها، و اقتصاد سیاسیِ گذار کنترل‌شده

جانشینی در جمهوری اسلامی: مهندسی مشروعیت، جنگ شبکه‌ها، و اقتصاد سیاسیِ گذار کنترل‌شده
مسئله جانشینی در جمهوری اسلامی وارد فاز «نیمه‌علنی و شبکه‌ای» شده است. این مقاله با انتقال تحلیل از سطح افراد به سطح سازوکارها، سه سرمایه مشروعیت فقهی، امنیتی و اجرایی را به‌عنوان ارزهای اصلی میدان جانشینی تعریف می‌کند. سپس نشان می‌دهد اقتصاد سیاسی رانت و منطق بیمه دارایی چگونه موتور پنهان ائتلاف‌های قدرت است. جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ به‌عنوان شتاب‌دهنده این فرایند تحلیل می‌شود و در پایان، سه سناریوی اصلی آینده همراه با شاخص‌های هشدار زودهنگام ارائه می‌گردد.
ادامه مطلب

چرا ترمز تورم کار نمی‌کند؟ داستانِ گروگان‌گیری بانک مرکزی

چرا ترمز تورم کار نمی‌کند؟ داستانِ گروگان‌گیری بانک مرکزی
وقتی بدهی دولت‌ها به آستانه‌های حساس می‌رسد، بانک مرکزی میان دو بد گرفتار می‌شود: تورم بالاتر یا تشدید بحران بدهی و بی‌ثباتی مالی. این متن نشان می‌دهد چگونه در چنین رژیمی، افزایش نرخ بهره می‌تواند بازارها را متلاطم کند، چرا دولت‌ها به سرکوب مالی مدرن تکیه می‌کنند، و چگونه سپرده و اوراق دولتی ممکن است از نظر نکول امن باشند اما از نظر حفظ قدرت خرید نه. در پایان، سه دسته دارایی برای تاب‌آوری در برابر تورم ساختاری معرفی می‌شود.
ادامه مطلب

زنگ‌های خطر در اقتصاد ۱۴۰۴: از اوراق ۴۰ درصدی تا دلار ۱۲۰ هزار تومانی

زنگ‌های خطر در اقتصاد ۱۴۰۴: از اوراق ۴۰ درصدی تا دلار ۱۲۰ هزار تومانی
پاییز ۱۴۰۴ را باید از پنجره بازار بدهی دید؛ جایی که اخزای ۴۰ درصدی خبر از اضطراب مالی و فرسایش سرمایه‌گذاری می‌دهد. هم‌زمان، دلار ۱۲۰ هزار تومانی زیر فشار شکاف تورمی و ریسک سیاسی حرکت می‌کند و بحث بنزین به‌عنوان سیگنال حکمرانی، انتظارات را تیزتر می‌سازد. همگرایی این سه ضلع می‌تواند رکود تورمی را تشدید کند. راهبرد بقا در این شرایط، کنترل سهم ریال، تقدم خریدهای ضروری و بازنگری در منطق سرمایه‌گذاری با توجه به نرخ بدون ریسک است.
ادامه مطلب

بحران دریای سرخ، تورم وارداتی و اقتصاد تحت محاصره

بحران دریای سرخ، تورم وارداتی و اقتصاد تحت محاصره
بحران دریای سرخ فقط مسیر کشتی‌ها را عوض نکرده؛ یک «رژیم جدید هزینه لجستیک» در اقتصاد جهانی ساخته که کف هزینه حمل و بیمه را بالا برده است. در ایرانِ تحت تحریم و سلطه مالی، این شوک به‌جای یک نوسان موقت، به ضریب‌افزای ساختاری تورم وارداتی تبدیل می‌شود و مستقیماً بر قیمت و دسترسی به دارو، غلات و قطعات صنعتی اثر می‌گذارد. این مقاله با مدل مفهومی و سناریوهای عددی ساده، نشان می‌دهد چرا سیاست‌گذاری اقتصادی ۱۴۰۴–۱۴۰۶ ناچار است این متغیر را به‌عنوان پارامتر ساختاری بپذیرد.
ادامه مطلب

از هم‌بستگی تا سلاح‌سازی نقدینگی

از هم‌بستگی تا سلاح‌سازی نقدینگی
نظم مالی جهانی در حال فروپاشی شبکه‌ای است. از سلاح‌سازی سوئیفت تا تجزیه نقدینگی و بازگشت طلا، این مقاله نشان می‌دهد چگونه دلار، یوان و کریپتو آینده قدرت را بازتعریف می‌کنند.
ادامه مطلب

پایان انقباض بزرگ و آغاز عصر «تسلط مالی»

پایان انقباض بزرگ و آغاز عصر «تسلط مالی»
توقف برنامه انقباض ترازنامه فدرال رزرو در سطح حدود ۶/۵ تریلیون دلار فقط یک خبر فنی نیست؛ نشانه رسیدن نظام مالی آمریکا به سقف تحمل خود و تقویت «تسلط مالی» دولت بدهکار بر سیاست پولی است. این مقاله با تشریح نقش RRP و ذخایر بانکی، سه سناریوی ۱۲ تا ۲۴ ماهه برای دلار، طلا، بیت‌کوین و نفت ترسیم می‌کند و اثر آن را بر بازار ارز، نرخ بهره و بورس تهران و استراتژی سبد دارایی سرمایه‌گذار ایرانی توضیح می‌دهد.
ادامه مطلب

آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران

آناتومی بقا؛ نجات سیاسی با ابزار تورم در اقتصاد ایران
در اقتصاد ایران، تورم فقط نتیجه سیاست‌های غلط نیست؛ ابزار بقاست. این مقاله با نگاهی مقایسه‌ای میان بحران مالی ۲۰۰۸ و نجات‌های مکرر در ایران نشان می‌دهد که چگونه خلق پول، زیان نهادهای رانتی را به جامعه منتقل می‌کند. مهران فتحی در این تحلیل سه سازوکار اصلی—«پدر بدهکار»، «پارتی‌بازی مالی» و «هزینه وفاداری»—را در اقتصاد سیاسی بقا تشریح کرده و راه گذار از نجات سیاسی به پاسخگویی اقتصادی را ترسیم می‌کند.
ادامه مطلب

نوشته های اخیر

دسته بندی ها